Y Wefan Gwasanaethau

Gwasanaethau Cyfredol - Uwchradd

MADDEUANT A’R GÊM BÊL-DROED

gan Jude Scrutton

Addas ar gyfer Cyfnod Allweddol 3/ Cyfnod Allweddol 4

Nod

Edrych ar y sefyllfa ôl-apartheid yn Ne Affrica, a thrafod sut mae pobl yn gallu maddau i dair cenhedlaeth o gyfundrefn greulon.

Paratoad a deunyddiau

Gwasanaeth        

  1. Dangoswch ddarlun o dlws Jules Rimet (Cwpan y Byd) i’r myfyrwyr. Gofynnwch iddyn nhw beth ydyw. Pwy sy’n cystadlu am y tlws hwn, ymhle a sut?  Dywedwch fod gan bob gwlad sydd â thîm pêl-droed hawl i gystadlu, trwy gymryd rhan yn y gemau rhagbrofol. Bydd timau o’r pum cyfandir yn brwydro i fod yn un o’r 31 fydd yn cystadlu yn y gemau terfynol. (Mae De Affrica yn cael bod yn y gemau terfynol gan mai’r wlad honno sy’n llwyfannu’r gemau y tro yma.)
  2. Dangoswch ddelweddau o’r grwpiau sydd wedi cyrraedd y gemau terfynol.  Eglurwch fod y grwpiau hyn yn cynnwys y gwledydd canlynol:

    Affrica (5 lle): Algeria, Cameroon, Ghana, Ivory Coast, Nigeria
    Asia (4 lle): Awstralia, Siapan, Gogledd Korea, De Korea
    Ewrop (13 lle): Denmarc, Lloegr, Ffrainc, Yr Almaen, Gwlad Groeg, Yr Eidal, Yr Iseldiroedd, Portiwgal, Serbia, Slovakia, Slovenia, Sbaen, Y Swistir
    De America (5 lle): Ariannin, Brasil, Chile, Paraguay, Uruguay
    Gogledd a Chanolbarth America (3 lle): Honduras, Mecsico, Yr Unol Daleithiau
    Asia/Oceania gêm dros ben (1 lle): Seland Newydd
  3. Gofynnwch i’r myfyrwyr pam fod De Affrica yn ddewis neilltuol o deimladwy ar gyfer twrnamaint sydd yn cynnwys cymaint o wahanol genhedloedd, a phobl o wahanol liw croen a gwahanol grefyddau.

    Gofynnwch i’r myfyrwyr a ydyn nhw’n gwybod unrhyw beth am Nelson Mandela, ac yn fyr, trafodwch hanes De Affrica, yn arbennig yr hyn a ddigwyddodd i’r brodorion pan gyrhaeddodd yr Ewropeaid. Trafodwch mai’r dull a ddefnyddiodd y mewnfudwyr, er mwyn cadw gafael ar eu hawdurdod, oedd cadw’r brodorion ar wahân, ac fe arweiniodd hyn yn y pen draw at system o’r enw ‘apartheid’. Siaradwch am Nelson Mandela ac eraill oedd yn siarad yn erbyn y drefn honno a sut y bu iddyn nhw gael eu carcharu oherwydd hyn. (Byddwch yn sensitif yn y modd y byddwch yn trafod y pwnc yma, gan gadw mewn cof eich ysgol chi, a’r safiad gwleidyddol anorfod y byddwch chi’n ei amlygu.)
  4. Siaradwch gyda’r myfyrwyr am y Comisiwn Gwirionedd a Chymod (Truth and Reconciliation Commission), sydd wedi dod yn nod masnach i’r De Affrica newydd fel gwlad sy’n ymdrechu i fod yn gynhwysol tuag at bawb, a galluogi’r wlad i symud ymlaen oddi wrth ei gorffennol.
  5. Gofynnwch i’r myfyrwyr pa emosiynau gwahanol y bydden nhw’n disgwyl eu canfod yn ystod gemau Cwpan y Byd (hapusrwydd, canolbwyntio, penderfyniad, ymddygiad ymosodol, cyffro, llawenydd, cynnwrf, etc.). Sgwrsiwch am yr adegau pryd yr oedden nhw wedi teimlo emosiynau tebyg.

    Trafodwch sut y mae digwyddiad fel hwn, ble mae’r holl wahanol genhedloedd yn cyfarfod, yn gallu bod yn gyfle gwych i bobl ddathlu eu hoffter o’r gêm, ac yn adeg pryd y gall y cefnogwyr ymuno yn y dathliadau hefyd. 

Amser i feddwl

Meddyliwch cymaint y mae’r newidiadau yn Ne Affrica wedi cyfrannu at ei gwneud y genedl yw hi erbyn heddiw.

Am ychydig funudau, meddyliwch am yr holl wledydd sy’n cymryd rhan yng Nghwpan y Byd, meddyliwch am eu gobeithion, ac am y disgwyliadau fydd arnyn nhw.

Sut mae modd i ni alluogi ein cymdogion, ein ffrindiau a’n teuluoedd i fwynhau’r wyl hon o bêl-droed yn llawn?

Gweddi

Helpa ni i ddathlu’r byd amrywiol rydyn ni’n byw ynddo.

Rho gyfle i ni ddysgu am bobl sydd â lliw eu croen yn wahanol i ni, pobl sydd a’u diwylliant a’u crefydd yn wahanol hefyd, a rho gyfle i ni allu dathlu gyda nhw.

Emyn

 

 


Gwasanaethau Uwchradd >>