Y Wefan Gwasanaethau

Gwasanaethau Cyfredol - Uwchradd

Bywydau Cyfrinachol

gan Brian Radcliffe

Addas ar gyfer yr Ysgol Gyfan

Nod

Caiff y myfyrwyr eu hannog i ystyried eu sensitifrwydd eu hunain tuag at beth allai fod yn digwydd ym mywydau pobl eraill.

Paratoad a deunyddiau

Gwasanaeth

        

  1. Mae’n aml yn beth trist iawn, ond yn dasg ddiddorol iawn, i glirio cartref oedd unwaith yn eiddo i berson oedrannus fu farw yn ddiweddar.  Does neb yn gwybod o ddifrif beth all ddod i’r golwg.

    Dychmygwch agor bocs a chael ynddo nifer o ddogfennau hen iawn.  Mae yno set o ddarluniau manwl o fanerau milwrol ac arwyddluniau, wedi eu cynhyrchu yn amlwg ar gyfer bataliynau rhyw fyddin ddieithr.  Mae yno gyfres o nodiadau ar symudiadau’r milwyr. Yn olaf mae yno lythyr swyddogol, wedi ei ysgrifennu ar bapur swyddogol, ac wedi ei arwyddo gan Brif Gadlywydd y Lluoedd Cartref, y Cadfridog Syr Harold Franklyn.
  2. Fe ddigwyddodd y profiad hwn o ddifrif i ddyn o’r enw Richard Sluman  Roedd yn rhoi trefn ar eiddo ei dad ychydig ddyddiau ar ôl yr angladd.  Ficer oedd tad Mr Sluman. Roedd yn wr distaw a diymhongar, ac yn uchel ei barch yn y pentref gwledig y bu’n gweinidogaethu ynddo am flynyddoedd lawer. Eto, o ystyried y dystiolaeth yn y bocs, roedd hi’n amlwg ei fod yn meddu ar fywyd arall, bywyd hollol gyfrinachol.

    Yn dilyn ychydig o waith ymchwil, darganfyddodd Richard bod ei dad, yn ystod yr Ail Ryfel Byd, yn rhan o adran Brydeinig y Fyddin Gêl yng Ngorllewin Ewrop.  Er na welodd yr un aelod ohoni erioed unrhyw wasanaeth milwrol, roedd y mudiad hwn yn cynnwys Unedau Arbennig o bobl oedd wedi eu dwys hyfforddi ac yn arbenigo mewn gornest a dinistrio eiddo, gyda rhwydwaith soffistigedig o grwpiau Dyletswyddau Arbennig yn casglu gwybodaeth gyfrin. Roedd aelodau’r grwpiau hyn fel arfer yn bobl hyn, barchus yn eu cymuned oedd a rheswm i deithio’n rhydd o gwmpas cefn gwlad. Bu’r Parchedig Sluman yn gyd-gysylltydd ar gyfer un o’r grwpiau Dyletswyddau Arbennig hyn.
  3. Enghraifft ffuglen o rywun gyda bywyd cyfrinachol fyddai Clark Kent.  Y rhan fwyaf o’r amser mae’n newyddiadurwr sy’n gwisgo sbectol, yn ymddwyn yn naturiol - yn un o’r dorf.  Mae’n parhau i fod felly hyd nes y daw’r newydd bod rhywbeth mawr difrifol wedi digwydd, bod rhywun angen ei achub neu fod y byd ei hun mewn perygl.  Yna bydd Clark yn troi i fod yn Superman, achubydd yr holl bethau hynny sy’n ddaionus ac yn gyflawn.  Pan fydd y broblem wedi cael ei datrys, mae’n newid yn ôl i’r person preifat yr oedd o cyn hynny, heb i neb sylwi.
  4. Rwy’n credu hefyd bod rhai bywydau dirgel yn cael eu byw yma yn yr ysgol hon.  Er enghraifft, mae yma rai sy’n ddistaw lwyddiannus, y rhai hynny sy’n osgoi cyhoeddusrwydd, ac sydd yn naturiol heb fod yn amlwg.  Nid yw eu llwyddiannau o reidrwydd yn yr arena mabolgampau a pherfformio, eto maen nhw’n rhai o’r safon uchaf posib. (Efallai y byddwch am enwi un myfyriwr/ myfyrwraig fel enghraifft.)

    Yna, mae’r rhai sy’n ddistaw haelionus, y myfyrwyr hynny sy’n rhoi o’u hamser a’u harian i gefnogi rhyw achos arbennig.  Yn aml, y cyfan y byddan nhw'n ei gael yw gair o ddiolch gan y rhai y maen nhw’n eu helpu.  Weithiau fyddan nhw ddim yn cael hyd yn oed hynny.  (Efallai y byddwch yn awyddus i enwi enghraifft o fyfyriwr sy’n berson fel yna.)

    Yn olaf, mae myfyrwyr sydd, heb sôn wrth neb arall, yn ddirgel yn byw bywyd o anhawster, efallai hyd yn oed yn dioddef.  Gallai hyn fod oherwydd rhyw gyflwr meddygol sy’n achosi poen neu anabledd iddyn nhw.  Efallai bod rhywun yn ofalwr, yn gorfod edrych ar ôl rhiant, neu’n gofalu am eu brodyr neu chwiorydd yn wyneb y ffaith nad oes cefnogaeth amgen ar gael.  (Efallai na fydd hi’n briodol i chi enwi enghraifft o fyfyriwr sydd yn perthyn i’r categori hwn.)

    Ac mae hyn i gyd yn digwydd yn gyfrinachol.

 

Amser i feddwl

Myfyrdod

Un o’r medrau oedd gan Iesu oedd y ddawn i allu canfod unigolion mewn tyrfa. Roedd yn gallu canfod pryderon cyfrinachol nifer fawr o’r rhai oedd yn dod i wrando arno, a rhoddodd iachâd ac anogaeth iddyn nhw. Fe ganmolodd y wraig dlawd honno a roddodd yn ddirgel ei cheiniog olaf yn offrwm yn y deml. Fe ddaeth o hyd i’r bradwr ymysg ei ddilynwyr ei hun. Mae’n ddawn ddefnyddiol dros ben.

Rwy’n siwr bod nifer dda ohonoch chi yn gwybod am fywydau cyfrinachol eich gilydd.  Rydych hefyd yn gwybod pam fod y bywydau hyn yn cael eu cadw’n gyfrinachol.  Felly, beth fyddai’r ffordd briodol i ymateb? Hyd yn oed os yw unigolyn yn dymuno peidio â bod yn amlwg, mae’n galonogol iddyn nhw dderbyn gair personol o longyfarch. Gall dweud diolch syml wrth y rhai sy’n haelionus hefyd fod yn briodol. Gyda’r rhai sy’n dioddef neu dan bwysau gofal, efallai y bydd hi’n angenrheidiol bod yn ddoeth. Efallai mewn sefyllfa o’r fath, y cyfan sydd ei angen yw cynnig cefnogaeth ar y foment briodol, neu ryw arwydd o empathi, ond byddwch yn ofalus na fyddwch yn achosi embaras.

Treuliwch funud yn ystyried y syniadau canlynol.  Efallai y byddwch yn dymuno eu troi’n weddi:

Byddwch yn ddiolchgar am y rhai hynny sy’n cydnabod beth yr ydych yn ei wneud, a rhowch ganmoliaeth, cefnogaeth a diolch.

Byddwch yn edifar am eich diffyg sensitifrwydd i’r hyn a allai fod yn digwydd i fywydau rhai o’ch cwmpas.

Gwnewch gynllun i weithredu ar yr hyn sydd wedi codi o’r gwasanaeth hwn heddiw.  Bydd yn debygol o gynnwys dweud y geiriau iawn ar yr amser iawn.

 

Emyn  

Unrhyw emyn addas.

Darnau eraill o gerddoriaeth arall allai fod yn ddefnyddiol yw’r thema i’r ffilm ‘The Dam Busters’ (ar gael mewn sawl lle)

Cerddoriaeth ‘Nimrod’ o’r Enigma Variations gan Elgar, darn o gerddoriaeth deimladwy sy’n cael ei chysylltu â chofio am rai fu farw mewn rhyfeloedd. Yn aml, caiff y gerddoriaeth hon ei chwarae ger y gofgolofn ar Sul y Cofio.

 

 

 


Gwasanaethau Uwchradd >>