Y Wefan Gwasanaethau

Gwasanaethau Cyfredol - Uwchradd

BYW BYWYD DA 1

gan Helen Bryant

Addas ar gyfer Cyfnod Allweddol 4/ Cyfnod Allweddol 5 (Ysgol Eglwys)

Fersiwn Saesneg

Nod

Cyflwyno cyfres o wasanaethau’n seiliedig ar Ffrwythau’r Ysbryd, a darganfod beth yw Ffrwythau’r Ysbryd.

Paratoad a deunyddiau

Gwasanaeth

  1. Mae’r gwasanaeth hwn yn rhoi cychwyn i gyfres o wasanaethau sy’n ymwneud â ‘ffrwythau’ neu ‘roddion yr Ysbryd’. Daw’r dewis hwn o ffrwythau nid oddi ar goeden, ond yn hytrach o’r Beibl. Gellir darllen am hyn yn Epistol Sant Paul at y Galatiaid, sydd yn un o lythyrau cynharaf o eiddo Paul. Mae’r Epistolau i’w canfod yn y Testament Newydd (Galatiaid 5).
  2. Gadewch i ni ddechrau trwy osod y darn o ysgrif yn ei gyd-destun. Nid oes modd dod o hyd i Galatia heddiw – lle’r oedd y Galatiaid yn byw, sef y bobl yr anfonwyd y llythyr atyn nhw. Fodd bynnag, o’r hyn a wyddom ni, roedd Galatia o bosib yng nghanolbarth yr hyn sydd heddiw yn Dde Twrci. Roedd y Galatiaid, y bobl yr oedd Paul yn anfon atyn nhw yn Eglwys; grwp bychan newydd o Gristnogion a sefydlwyd gan Paul ar un o lawer o’r teithiau a wnaeth i wledydd pell.  
  3. Mae Sant Paul yn gymeriad rhyfeddol yn hanes crefyddol Cristnogaeth. Dechreuodd ei fywyd crefyddol fel Iddew, a bu’n erlidiwr tanbaid ar bobl y ffydd newydd oherwydd yr hyn a welai fel perygl i Iddewiaeth. Y mae sôn amdano yn Llyfr Actau’r Apostolion fel un a oedd yn bresennol ym merthyrdod Steffan.  Cafodd Saul, fel yr oedd yn cael ei adnabod bryd hynny, brofiad dramatig iawn tra roedd yn teithio ar hyd y ffordd i Ddamascus. Mae’n cael gweledigaeth o Grist, sy’n gofyn iddo pam fod ef Saul yn ei erlid, ac yna mae’n colli ei olwg am dridiau, hyd nes yn wyrthiol y mae’n cael ei olwg yn ôl.  Caiff Saul wedyn dröedigaeth a dod yn Gristion, mae’n newid ei enw i’r fersiwn Groegaidd o’i enw  – Paul – a daeth yn un, os nad y pwysicaf a fu erioed, o genhadon dylanwadol ac yn ddatblygydd yr athroniaeth Gristnogol.  
  4. Unwaith rydym wedi dod i wybod am y cefndir hwn, mae’n hawdd gweld pam fod Paul yn ysgrifennu am ffrwythau’r Ysbryd. Roedd yn gredwr cryf yng ngrym Ysbryd Duw i newid, cyfeirio, a thrawsnewid bywyd unigolyn.  
  5. Felly, beth yw’r ffrwythau neu’r rhoddion hyn?

    Pan fydd Ysbryd Duw yn dechrau newid rhywun, bydd y newid hwnnw’n ymddangos fel aeddfedrwydd yn y cymeriad, rhyw drawsnewidiad yn ei ffordd ef neu hi o fywyd sydd yn dda i’r bobl y mae ef neu hi yn byw yn eu plith. Gelwir y newid hwn yn eu hanianawd yn ‘ffrwyth yr Ysbryd’, fel y ffrwyth sy’n tyfu ar goeden, sy’n gallu bwydo pobl a bywyd gwyllt. O gyfnod cyn hanes hyd heddiw, mae cyflenwad helaeth o ffrwythau o berllan yn cael ei ystyried yn arwydd o obaith a dathliad.  
  6. Gyda’i gilydd, mae yma naw o ffrwythau. Maen nhw fel a ganlyn (efallai y byddech chi’n hoffi cael gwirfoddolwyr i ddal y cardiau siâp ffrwythau gyda’r enwau arnyn nhw, neu ddefnyddio sleidiau PowerPoint):

    Cariad - caritas/agape

    Llawenydd - gaudium

    Tangnefedd - pax

    Amynedd - longanimitas

    Caredigrwydd - benignitas

    Daioni - bonitas

    Ffyddlondeb - fides

    Addfwynder - mansuetudo

    Hunanreolaeth - continentia
  7. Mae’n amlwg nad yw’r rhestr yma wedi ei  bwriadu i fod yn ddisgrifiad llawn o’r ffrwythau, ond mae wedi ei chynnwys i amlygu’r ffrwythau yr oedd Paul eisiau i’r Galatiaid, a ninnau yn yr eglwys ehangach heddiw, eu cadw mewn cof. Mae’n bwysig cael delwedd yma hefyd. Yr hyn sy’n rhoi’r rhoddion hyn i ni yw Ysbryd Duw, a pha un ai ydych chi’n gweld hynny gan ddefnyddio’r ddelwedd Gristnogol o golomen neu, fel mae rhai Cristnogion yn hoffi meddwl amdano, fel gwynt - rhywbeth na fedrwch ei weld ond y gallwch chi ei deimlo - y peth pwysig yw bod hwn ym meddiant pob un ohonom. Yr Ysbryd yw arweiniad Duw ym mhob un ohonom, ac rydym i fod i gerdded trwy yr Ysbryd ac yn yr Ysbryd.
  8. Mae’r ffrwythau hyn, neu’r rhoddion hyn, yr un fath ag unrhyw roddion eraill; maen nhw’n bethau i’w mwynhau, i’w meithrin, ac i ofalu amdanyn nhw. Yn union fel mae coeden afalau mewn perllan yn cael ei meithrin gan y garddwr neu’r ffermwr, ac yn defnyddio’r glaw a’r haul i dyfu o fod yn hedyn bach i fod yn goeden afalau fawr, felly hefyd y mae angen i ni feithrin ein hysbryd a gofalu amdano os ydyn ni eisiau elwa’n llawn ar y rhoddion y mae Duw wedi eu rhoi i ni i’w defnyddio er mwyn ei ogoniant. Nid canlyniad ein hymdrechion ni yw’r ffrwyth, ond y rhodd sydd y tu mewn i ni, y rhodd a ddylai gael ei datblygu.

    Felly, dros yr wythnosau nesaf, fe fyddwn yn meddwl am bob un o’r ffrwythau hyn yn eu tro, a chawn chwilio am enghreifftiau yn ein bywyd bob dydd o’r rhoddion hyn ar waith. Cawn hefyd gyfle i ystyried sut y gallwn ni faethu a meithrin y ffrwythau rheini o’n mewn ni ein hunain.

Amser i feddwl

Dangoswch y gyfres o ffrwythau unwaith eto, a rhowch gyfle i’r myfyrwyr fyfyrio arnyn nhw.

Gweddi

Rho i ni’r gallu i adnabod ffrwythau’r Ysbryd sydd ynom ni. Dangos i ni y ffordd orau i’w defnyddio, arwain ni ar hyd y ffordd honno a dysg i ni sut i’w hadnabod yn y bobl sydd o’n cwmpas.

Emyn

 

 


Gwasanaethau Uwchradd >>