Y Wefan Gwasanaethau

Gwasanaethau Cyfredol - Uwchradd

DIWALI

26 Hydref 2011

gan Stuart Kerner


Addas ar gyfer Cyfnod Allweddol 3

Fersiwn Saesneg

Nod

Ystyried pwysigrwydd gwyl Diwali i Hindwiaid.

Paratoad a deunyddiau

Gwasanaeth        

  1. Mae’r Diwali’n achlysur arbennig iawn i Hindwiaid ledled y byd. Gwyl bum diwrnod yw hi, sy’n cael ei dathlu bob blwyddyn yn ystod mis Kartika (Hydref/ Tachwedd). Mae enw gwahanol i bob un o’r pum diwrnod. Diwali yw enw trydydd diwrnod yr wyl. Bydd y diwrnod hwnnw’n cael ei gynnal bob amser ar amavasya (sy’n golygu ‘lleuad newydd’; dyma noson dywyllaf ym mis y lleuad, pan fydd y lleuad ddim i’w weld yn yr awyr).

    Daw’r gair ‘Diwali’ o’r gair Sanskrit deepavali, sy’n golygu ‘rhes o oleuadau’. Bydd yr wyl yn cael ei galw’n Diwali, Divali, Dipavali neu Deepavali, ymysg ambell enw arall.
  2. Fel mae’r Nadolig i Gristnogion, a’r Channukah i Iddewon, caiff Diwali ei hystyried fel gwyl goleuni, sy’n cael ei chynnal fel y mae wrth i ni ddynesu at yr adeg dywyllaf o’r flwyddyn.

    Yn draddodiadol, nodwedd arbennig yr wyl yw goleuo divas, sef lampau bach wedi’u gwneud o glai ac wedi’u llenwi ag olew neu fenyn hylifedig.
  3. Adeg yw’r Diwali pan fydd Hindwiaid yn ystyried eu bywydau ac yn edrych ymlaen at y dyfodol. Bydd pobl busnes, er enghraifft, yn gwirio bod eu llyfrau mewn trefn, y talu unrhyw ddyledion, ac yn adolygu eu cyfrifon ar gyfer y flwyddyn sydd i ddod.

    Bydd Hindwiaid yn glanhau eu cartrefi hefyd, yn gwisgo dillad newydd, ac yn rhoi elusen i’r rhai sydd mewn angen.

    Mae’r seremonïau niferus sy’n gysylltiedig â’r Diwali yn symbolau o’r daith bersonol y disgwylir i Hindwiaid ei gwneud trwy eu bywydau, a’r priodweddau y dylid eu hannog ar gyfer hunan-oleuedigaeth.
  4. O fod ynghlwm ag amryw o chwedlau a storïau Hindwaidd, nid yw tarddiad gwyl Diwali’n hollol glir.

    Un o’r storïau mwyaf cyffredin yw’r un sy’n cael ei hadrodd yn y gerdd epig Indiaidd hynafol o’r enw Ramayana (mae 24,000 o benillion yn y Ramayana  ac mae’n cynnwys llawer iawn o ddoethineb hynafol). Mae’n adrodd stori’r Arglwydd Rama a’i wraig bendefigaidd, Sita. Caiff Sita ei dal gan y brenin dieflig drwg, Ramana, ond mae’r Arglwydd Rama, gyda help y mwnci-ryfelwr, Hanuman, yn concro’r brenin drwg ac yn achub Sita. Wrth iddyn nhw ddod yn ôl adref, a hwythau wedi bod i ffwrdd am 14 o flynyddoedd, rhoddodd y bobl groeso mawr iddyn nhw trwy oleuo rhesi o lampau clai.

    Stori arall sydd y tu ôl i darddiad yr wyl yw honno sy’n adrodd yr hanes sut y gwnaeth yr Arglwydd Krishna drechu’r brenin drwg, Narakasura, ar adeg y Diwali. Roedd Narakasura yn arfer dal merched ifanc hardd a’u carcharu. Yn ôl y stori, roedd wedi herwgipio 16,000 o dywysogesau! Ym mhen hir a hwyr, fe glywodd yr Arglwydd Vishnu eu cri am help, ac fe drawsnewidiodd ei hun a dod ar ffurf Krishna i ladd y brenin drwg.

    Mewn stori arall, y Brenin Mahabali sy’n cael ei gofio yn ystod gwyl Diwali. Roedd Mahabali yn llywodraethwr uchelgeisiol iawn ac roedd yn rheoli’r nefoedd a’r ddaear. Crefodd rhai o’r duwiau ar y duw Vishnu, a gofyn iddo leihau grym y brenin. Doedd y Brenin Mahabali byth yn gwrthod unrhyw gais na her, a chan wybod hynny fe ddaeth Vishnu i’r ddaear ar ffurf Vamana y corrach. Aeth y corrach at y Brenin a gofyn iddo roi hynny o dir iddo ag y gallai ei gyrraedd mewn tri cham. Gan feddwl na fyddai hynny’n ddarn mawr iawn o dir, fe gytunodd y Brenin Mahabali. Ond fe drodd y corrach yn ôl i fod yn Vishnu ei hun eto, ac roedd ei dri cham yn awr yn gymaint â phellter yr holl ddaear, yr awyr, a’r bydysawd cyfan! O ganlyniad fe anfonwyd y Brenin Mahabali i’r byd tanddaearol. Fodd bynnag, am fod yr Arglwydd Vishnu yn gymeriad haelionus, fe ganiataodd i Mahabali gael un dymuniad. Yn dilyn hyn cafodd Mahabali ymweld â’r ddaear un waith y flwyddyn yn ystod y Diwali, ac mae ei ddilynwyr yn goleuo lampau diva iddo ac yn ymuno yn y dathlu wrth iddo ddychwelyd i’r ddaear.
  5. Beth bynnag yw’r tarddiad, mae gwyl y Diwali yn atgoffa pobl i ddeffro o gwsg anwybodaeth ac i chwilio am wybodaeth a doethineb. Yn union fel mae goleuni yn trechu’r tywyllwch, fe fydd gwybodaeth yn trechu anwybodaeth.

    Wrth ddysgu, disgwylir i bobl symud ymlaen i’r cam o oleuedigaeth lle y byddan nhw’n sylweddoli mai Duw yw Golau’r goleuni. Mae Duw’n dod â chynhesrwydd, cariad a goleuni i ddynoliaeth, ac felly does dim goleuni mwy na Duw yn bod.

    Nod dathliadau’r Diwali yw cael y bobl i ddechrau symud ar hyd y llwybr ysbrydol, ac yn y pen draw gyflawni goleuedigaeth trwy ddod yn un â Duw.

    Wrth iddyn nhw oleuo’u lampau yn eu cartrefi, mae’r bobl sy’n dathlu’r Diwali yn cael eu hatgoffa i oleuo lampau doethineb, daioni ac ymwybyddiaeth fewnol o Dduw, Trwy hyn y byddan nhw’n gallu cyrraedd ‘Golau’r goleuni’ – sef Duw.

Amser i feddwl     

Gweddi

Bendith Diwali

Bydded i oleuni cariad ac ymroddiad dywynnu’n ddisglair yn eich calonnau.

Bydded i oleuni dealltwriaeth ddisgleirio yn eich meddyliau.

Bydded i oleuni cytgord lewyrchu yn eich cartrefi.

Bydded i oleuni gwasanaeth ledaenu’n ddi-ball o’ch dwylo.

Bydded i oleuni tangnefedd belydru o’ch bodolaeth.

Bydded i’ch presenoldeb oleuo lampau cariad a heddwch, ble bynnag yr ewch chi.

Emyn

 


Gwasanaethau Uwchradd >>