Y Wefan Gwasanaethau

Gwasanaethau Cyfredol - Uwchradd

Hud Bywyd Go Iawn

gan Gordon Lamont

Addasiad o wasanaeth o’r casgliad Primary School Assemblies for a Just World, gol. Gordon Lamont (Cymorth Cristnogol/SPCK 2008).

Addas ar gyfer Cyfnod Allweddol 3

Nod

Cynnig delwedd o obaith, a daioni yn trechu drygioni.

Paratoad a deunyddiau

Gwasanaeth

  1. Os oes gennych chi un, perfformiwch eich tric hud.  Os nad oes gennych chi dric, siaradwch am hud a lledrith a’r synnwyr o syfrdandod a rhyfeddod maen nhw’n ei greu.
  2. Ewch ymlaen i grybwyll rhai o brif driciau perfformwyr llwyfan – llifio rhywun yn hanner; gwneud i rywun godi i’r awyr; gwneud i bobl a phethau ymddangos a diflannu; troi un peth yn rhywbeth arall; tynnu rhywbeth o rywle sy’n ymddangos yn amhosibl, fel cwningen o het neu lif diddiwedd o gadachau sidan o flwch bychan.
  3. Siaradwch am ‘hud bywyd go iawn’: y teimlad rhyfeddol hwnnw pan fydd rhywbeth roeddech chi’n meddwl ei fod yn amhosibl yn dod yn wir.  Rhowch enghreifftiau: cael eich dewis i fod yn rhan o dîm chwaraeon, a oedd wedi ymddangos yn amhosibl ychydig fisoedd yn ôl; rhywun yn sâl, ac yna, yn rhyfeddol ac yn groes i’r disgwyl, yn gwella; rhywbeth rydych chi wedi bod yn ei ofni ac yn poeni amdano, fel prawf, yn beth da yn y pen draw – rydych chi hyd yn oed yn ei fwynhau!  ‘Hud bywyd go iawn’ yw hyn; nid triciau, ond digwyddiadau sy’n rhoi’r un teimlad o syndod a rhyfeddod i chi â'r hyn gewch chi â thric da.
  4. Eglurwch fod gennych chi enghraifft o hud bywyd go iawn sydd mor rhyfeddol fel ei fod yn swnio fel tric hud!  Mae’r hud yn troi hwn (dangoswch wn/llun gwn), yn hwn (dangoswch y beic/ llun beic).

    Sut mae hyn yn digwydd?  Yng Ngweriniaeth Mozambique, gwlad yn ne-ddwyrain Affrica, mae sefydliad o’r enw Cyngor Cristnogol Mozambique yn mynd â gynnau sydd dros ben ers amser y rhyfel cartref fu yn y wlad (math o ryfel lle mae pobl gwlad benodol yn brwydro ymysg ei gilydd) a chyfnewid y gynnau rheini am bethau defnyddiol fel aradr, beic neu beiriant gwnïo.  Hud bywyd go iawn yw hyn - maen nhw’n cymryd arfau a oedd wedi gwneud cymaint o niwed i’r wlad, ac abracadabra, maen nhw'n eu troi nhw'n bethau defnyddiol sy'n helpu i adeiladu gwlad well i bawb.
  5. Ond nid yw’r hud yn dod i ben yn y fan honno.  Yn union fel y triciau hud gorau sydd â syrpreis ychwanegol ar eu diwedd i beri i'r gynulleidfa ryfeddu a chymeradwyo, mae’r gynnau yn cael eu rhoi i artistiaid sy’n eu troi nhw’n waith celf - weithiau maen nhw hyd yn oed yn gwneud cadeiriau a byrddau ohonyn nhw.

    Darllenwch stori Sousa Manuel Goao, neu gofynnwch i’r myfyrwyr a fu’n paratoi i ddarllen y stori wneud hynny.

    Fy enw i yw Sousa Manuel Goao.  Rwy’n byw mewn pentref bychan yn Mozambique. Pan oeddwn i’n 23 oed, cefais fy herwgipio gan filwyr oedd yn gwrthryfela yn erbyn y llywodraeth.  Cefais fy rhoi gyda dynion ifanc eraill a oedd wedi cael eu herwgipio.  Cawsom ein gorfodi i orymdeithio am 150 milltir - heb esgidiau!

    Ar ôl diwrnodau o gerdded, o’r diwedd fe wnaethon ni gyrraedd gwersyll hyfforddi yng nghanol unman.  Fe wnaethon ni ddysgu sut i oroesi.  Fe wnaethon ni hefyd ddysgu sut i gynnal cyrchoedd ar ffermydd ac ymosod ar bobl eraill.  Roedden ni’n cymryd beth bynnag oedden ni ei eisiau.  Roedden ni hefyd yn herwgipio dynion a’u hyfforddi i fod yn filwyr, yn union fel roeddem ninnau wedi cael ein cipio.  Doedden ni ddim yn malio pwy oedden ni’n eu lladd - milwyr, dynion, merched neu blant.  Doedd hynny ddim yn bwysig.

    Yna, ar ôl ychydig o amser, fe ddaeth y fyddin wrthryfelgar a oedd wedi fy herwgipio i ddealltwriaeth â’r llywodraeth.  Felly, fe wnaethon ni roi’r gorau i ymladd a gofynnodd y llywodraeth i ni roi ein harfau iddyn nhw.  Ond fe wnaethon ni guddio llawer ohonyn nhw.  Roedd angen i ni oroesi, felly fe wnaethon ni gadw’r gynnau fel y byddai gennym fodd wedyn o gael bwyd ac arian amdanyn nhw.

    Yna, fe wnes i glywed am Gyngor Cristnogol Mozambique.  Roedd yn cynnig rhoi offer i bobl - pethau fel aradr neu beiriant gwnïo, yn gyfnewid am eu gynnau.  Roeddwn i’n obeithiol.  Roeddwn ei eisiau rhoi’r gorau i fod ar ffo.  Roeddwn i eisiau rhoi’r gorau i ymosod ar bobl. Felly, yn nerfus, fe wnes i fynd ag ychydig o’r gynnau atyn nhw.  Mi gefais syndod o weld beth ddigwyddodd: fe wnaethon nhw fy mharchu i.  Rhoddodd y bobl yn y Cyngor beiriant gwnïo i mi - heb holi dim.  Roedd gen i gyfle i ennill bywoliaeth wedyn!

    Ers hynny, rydw i wedi mynd â rhagor o ynnau atyn nhw, ac yn gyfnewid, rydw i wedi cael dau beiriant gwnïo arall.  Erbyn hyn, rydw i'n gweithio gyda fy mrawd a'm hewythr, ac rydym yn gwneud dillad i'w gwerthu yn y farchnad leol.  Rydw i mor hapus erbyn hyn am fod fy mywyd i mor heddychlon.
  6. Fe allech chi orffen trwy ddweud rhywbeth fel hyn: Rydw i’n meddwl y dylem ddangos ein gwerthfawrogiad o hud bywyd go iawn rhyfeddol Mozambique – gadewch i ni eu cymeradwyo!

Amser i feddwl

Myfyrdod  

Mae hud a lledrith weithiau’n glyfar ac yn ein rhyfeddu ni gyda thriciau a lledrith rhyfeddol.  Felly, rydym yn gofyn: sut y gwnaethon nhw hynny?

Ambell dro, mae hud yn fwy arferol; rydym yn gwybod sut mae’n digwydd, ond mae’n parhau i’n rhyfeddu ni a rhoi gwên ar ein hwynebau.  Felly, rydym yn teimlo syndod a rhyfeddod.

Ac weithiau mae hud fel pe bai’n perthyn i’r ddau gategori, fel troi gynnau yn feics a gwneud cerfluniau hefyd!

Pa fath o hud allwch chi ei wneud heddiw?  I bwy y gallwch chi roi syrpreis, a pheri iddyn nhw ryfeddu?

Gweddi  

Annwyl Dduw,

Helpa ni i wneud hud yn ein bywydau o ddydd i ddydd i roi syrpreis i bobl a pheri iddyn nhw ryfeddu ar syniadau newydd gwych, yn union fel y gwnaeth pobl Mozambique pan wnaethon nhw droi gynnau yn bethau defnyddiol a chelf gyffrous.

Helpa ni i wneud pethau bach hudolus drwy fod yn gymwynasgar, efallai pan na fydd pobl yn ei ddisgwyl.

Amen.

 


Gwasanaethau Uwchradd >>