Y Wefan Gwasanaethau

Gwasanaethau Cyfredol - Uwchradd

LLAWENYDD

Ffrwythau’r Ysbryd 3

gan Helen Bryant

Addas ar gyfer yr Ysgol Gyfan (Ysgol Eglwys)

Fersiwn Saesneg

Nod

Archwilio beth yw ystyr ‘llawenydd’.

Paratoad a deunyddiau

Gwasanaeth

Dechreuwch gyda’r gân ‘Dyro gân dan fy mron gad i’m foli’. Gwnewch yn siwr y byddwch yn canu’r penillion trwy ddefnyddio’r geiriau a’r drefn islaw - neu ail-drefnwch y gwasanaeth i gyd-fynd â’ch fersiwn chi o’r gân.     

  1. Mae’r gân heddiw yn ymwneud yn gyfan gwbl â byw mewn llawenydd, a chadw llawenydd yn ein calonnau.  Y gerddoriaeth agoriadol glywsoch chi yw ‘Ode to Joy’gan Beethoven.  Caiff ei ddefnyddio fel anthem i’r Undeb Ewropeaidd, gyda’r geiriau yn seiliedig ar gerdd gan Friedrich Schiller sy’n adrodd am y llawenydd a’r pethau rhyfeddol sy’n eich disgwyl yn y nefoedd. 
  2. Yn rhyfedd iawn, pan wnewch chi deipio’r gair ‘joy’ yn ‘Google’, y peth cyntaf ar y rhestr fydd ‘Joy the Store’: sef siop ddillad newydd a threndi. A yw hynny’n gwneud i chi feddwl am ystyr cywir y gair ‘joy - llawenydd’, ac ym mha beth y deuwn ni o hyd i lawenydd ynddo?

    Ai wrth siopa y byddwch chi’n darganfod llawenydd? Efallai bod perchnogion ‘Joy the Store’ yn gywir. Mae pobl yn cael mwynhad o brynu pethau a’u perchnogi.   Gall llawenydd fod yn perthyn i bleser a hapusrwydd. Efallai bod modd i chi nodi’r adeg ddiwethaf i chi brynu rhywbeth roddodd bleser a llawenydd i chi.  Efallai bod llawenydd yn deillio o dderbyn rhywbeth.  Ynteu a yw llawenydd yn deimlad dwysach? Bydd pobl yn sôn am lawenydd yng nghyd-destun genedigaeth baban newydd, neu eu llawenydd ar achlysur dyweddïad neu briodas.  Mae llawenydd yn ymwneud â theimladau gorfoleddus a llethol, ac fe fyddwch chi’n clywed am rai’n crio mewn llawenydd, neu’n llamu mewn llawenydd.  Mae’r rhai ohonoch sydd wedi derbyn canlyniadau arholiad da yn gwybod am yr olaf mae’n debyg!
  3. Mae’n ymddangos bod llawenydd yn deillio o rywle dyfnach na hapusrwydd, neu rwy’n amau a fyddai wedi cael ei gynnwys yn rhestr o ffrwythau’r Ysbryd.  Mae llawenydd yn rhywbeth mwy, rhywbeth sydd dipyn yn fwy na bod dim ond yn fodlon ar rywbeth.  Mae’n deimlad dwfn neu gyflwr o hapusrwydd neu fodlonrwydd. Fe all rhywbeth fod yn gyfrifol am achosi’r fath deimlad; rhyw ffynhonnell o hapusrwydd neu hyd yn oed rhyw ddangosiad allanol o bleser neu hyfrydwch; gorfoledd.

    Gadewch i ni edrych ar yr emyn y gwnaethom ni ei ganu heddiw ar ddechrau’r gwasanaeth. Mae’r geiriau yn crynhoi pwysigrwydd llawenydd fel ffrwyth yr Ysbryd.
  4. Darllenydd 1:

    Dyro gân dan fy mron, gad im foli.
    Dyro gân dan fy mron, yn awr;
    Dyro gân dan fy mron, gad im foli,
    Gad im foli nes daw toriad gwawr.

    Mae’r pennill cyntaf yn sôn am foli, ac mae moli yn golygu gwneud datganiadau cadarnhaol am bobl. Rydych yn gwybod sut deimlad yw hwnnw pan fydd athro/athrawes yn rhoi clod i chi neu’n rhoi clod i rywun am eu gallu. Mae’n gwneud iddyn nhw deimlo’n dda a llawen ynddyn nhw’u hunain a’r gwaith y maen nhw wedi ei gyflawni. Weithiau fe fyddwn ni’n teimlo’n wangalon pan fydd pobl ddim yn rhoi clod neu gadarnhad am rywbeth yr ydym ni’n teimlo sy’n haeddu hynny. Beth am i chi geisio rhoi clod neu ganmoliaeth i rywun heddiw a gweld beth fydd yr ymateb gewch chi?
  5. Darllenydd 2:

    Dyro hedd dan fy mron, gad im garu,
    Dyro hedd dan fy mron yn awr;
    Dyro hedd dan fy mron, gad im garu,
    Gad im garu nes daw toriad gwawr.

    Mae’r ail bennill yn sôn am heddwch, y byddwn yn rhoi mwy o sylw iddo mewn gwasanaeth yn y dyfodol, ond mae’n sôn am yr heddwch sy’n caniatáu i ni garu.  Ar ddiwedd diwrnod prysur, mae’n beth anodd weithiau canfod yr amser, yr heddwch a’r llonyddwch i gael ymlacio a mwynhau cwmni pobl eraill. Efallai bod gennych frodyr neu chwiorydd ieuengach na chi sydd ddim am adael llonydd i chi weithiau. Ceisiwch ddefnyddio amser heddiw i gael tipyn o heddwch, tawelwch ac i ymlacio fel y gallwch chi garu’r bobl sydd o’ch cwmpas yn well. Efallai y byddwch yn teimlo’n hollol wahanol wedyn, neu efallai y byddwch yn teimlo ychydig yn well ar ôl gorffwys rhywfaint ac yn fwy parod i ymwneud a phobl eraill wedyn.
  6. Darllenydd 3:

    Dyro serch dan fy mron, gad im weini,
    Dyro serch dan fy mron yn awr;
    Dyro serch dan fy mron, gad im weini,
    Gad im weini nes daw toriad gwawr.

    Mae’r trydydd pennill, eto, yn sôn am gariad, cariad ar eich cyfer chi eich hun, ar gyfer eich ffrindiau ac ar gyfer eich teulu. Cofiwch y gall cariad gael ei fynegi mewn sawl dull a modd; sut y byddwch chi’n mynd ati i fynegi eich cariad at rywun heddiw?

    Felly, y tro nesaf y byddwch yn canu’r geiriau hyn, ceisiwch feddwl am yr hyn y maen nhw’n ei olygu o ddifrif.  

Amser i feddwl

Byddwn yn gallu myfyrio ar yr hyn y mae llawenydd yn ei feddwl o ddifrif trwy adrodd dyfyniad o eiddo’r Fam Teresa, a oedd yn  canfod llawenydd yn y lleoedd mwyaf annisgwyl:


‘Llawenydd yw gweddi – Llawenydd yw nerth – Llawenydd yw cariad – Llawenydd yw rhwyd o gariad sy’n gyfrwng i ddal eneidiau.’

Emyn

‘Cân Hosanna’ – Caneuon Ffydd 397.

 

 


Gwasanaethau Uwchradd >>