Y Wefan Gwasanaethau

Gwasanaethau Cyfredol - Cynradd

YR HEN WAL GERRIG

(Lloches)


gan Jan Edmunds

Addas ar gyfer yr Ysgol Gyfan

Fersiwn Saesneg

Nod

Dangos pa mor bwysig yw lloches i bob peth byw.

Paratoad a deunyddiau

Gwasanaeth

Mae tipyn o waith paratoi ar gyfer y gwasanaeth yma, ond gall fod yn effeithiol am ei fod mor weladwy. Fe allech chi ei ddefnyddio hefyd fel rhan o brosiect celf a chrefft.

  1. Darllenydd: Dyma hen wal gerrig. Mae’n edrych yn llonydd a thawel iawn, ond mae llawer o weithgaredd yn mynd ymlaen yma. Gwrandewch ar y gerdd yma, a cheisiwch gyfrif faint o greaduriaid sy’n defnyddio’r wal fel lloches.

    Yr Hen Wal Gerrig
    addasiad o gerdd gan Jan Edmunds

    Pan fyddwn ni’n swatio yn ein gwelyau bach clyd, ar ddiwedd diwrnod prysur,
    Fe fyddwn yn ddiddos a diogel, waeth beth fydd y tywydd.
    Tu allan i’r ty, fe welwn ni hen wal gerrig,
    Sy’n rhoi lloches i greaduriaid mewn cilfachau sych cuddiedig.

    Yn agos i’r wal, bydd y ceffyl mawr yn llechu rhag y tywydd.
    Mae’r wal yn rhoi cysgod iddo nes daw’r haul eto ar ôl y cawodydd.
    Bydd pryf copyn yn gwylio’i we o’i guddfan yn y wal,
    A phan ddaw pryfyn i’r we, daw’r pryf copyn allan, yn barod i’w ddal.

    Fe welwn ni chwiler yn cuddio yma’n barod i newid ei ffurf yn ymdrechgar,
    A throi’n bili-pala hardd, un dydd, gyda’i adenydd prydferth, lliwgar.
    Fe ddaw’r fadfall allan i fwynhau pelydrau’r haul ar y cerrig cynnes,
    A’r chwilen ddu, ac fe welwn ni’r morgrug yn fyddin weithgar yn cyflawni eu busnes.

    Mae’r chwrli-bwm yn brysur iawn yn hedfan yma ac acw trwy’r dydd.
    Mae’n treulio’r haf rhwng cerrig y wal cyn hedfan i ffwrdd yn rhydd.
    Mae’r llyffant yn llochesu rhwng y cerrig mawr nes daw’r gwanwyn i’r tir.
    Yna, fe fydd yn cropian allan gyda’r nos neu’r wawr, fe fydd i’w weld ambell dro, mae’n wir.

    Ymysg y dail wrth droed y wal, cuddia’r draenog bach pigog yn glyd.
    Mae’n ddiddos yno, yn ystod y gaeaf, o olwg creaduriaid mwy sydd yn y byd.
    Felly, flwyddyn ar ôl blwyddyn, mae’r wal gerrig yn gysgod rhag y gwynt a’r glaw,
    Yn lloches ddiogel i’r holl greaduriaid beth bynnag a ddaw.
  1. (Saib) Faint o greaduriaid allwch chi eu gweld? (Rhowch gyfle i’r plant eu cyfrif a thrafod yr ateb.)

    Darllenydd
    : Mae ar bob peth byw angen lloches, yn ogystal â bwyd a diod ac aer.

Amser i feddwl

Mae cartref gan bob un ohonom lle gallwn ni deimlo’n ddiogel ac yn gynnes. Efallai bod pob cartref yn edrych yn wahanol, o’r tu mewn a’r tu allan, ond yn achos y rhan fwyaf ohonom, ein cartref yw’r lle gorau yn y byd, lle gallwn ni fod gyda’r bobl rydyn ni’n eu caru.

Gweddi

Diolch i ti, Arglwydd Dad, am dy holl ofal di,

Am fwyd a dillad, am gysgod, a phopeth da roist ti yn ein byd i ni.

Emyn

 


Gwasanaethau Cynradd >>