Y Wefan Gwasanaethau

Gwasanaethau Cyfredol - Uwchradd

PUMP Y DYDD

Angenrheidiau ar gyfer byw o ddydd i ddydd

gan Brian Radcliffe


Addas ar gyfer yr Ysgol Gyfan

Nod

Amlinellu’r nodweddion personol y gallwn ni ddewis eu harddangos yn ein perthynas â phobl eraill o ddydd i ddydd.

Paratoad a deunyddiau  

Gwasanaeth        

  1. Sut ydych chi'n cael eich pump y dydd?

    (Cyfeiriwch at y ffrwythau a'r llysiau yn eich arddangosfa.) Ydych chi'n hoffi banana wedi’i sleisio ar eich grawnfwyd amser brecwast, neu afal yn eich llaw wrth i chi ruthro am yr ysgol?
    A yw eich snac canol bore yn llawn o syltanas a rheisins?
    Amser cinio, ganol dydd, ydych chi'n crensio'ch ffordd trwy lond bowlen o salad, Ac a ydych chi’n mwyhau tomen o lysiau wedi eu stemio ar eich plât amser eich prif bryd bwyd?

    Yn achos y rhan fwyaf ohonom, os ydyn ni'n hollol onest, mae ein mewnbwn dyddiol o’r symiau sydd yn cael eu hargymell ar ein cyfer, ac a fyddai'n dda i ni, yn nes at ddau neu dri y dydd yn hytrach na phump. 
  2. Mae arbenigwyr iechyd a maethegwyr yn ein cynghori trwy ddweud ei bod hi'n bwysig i ni fwyta amrywiaeth o ffrwythau a llysiau ffres bob dydd.  Pam? 

    Oherwydd eu bod yn cynnwys y fitaminau a mwynau sydd yn hanfodol ar gyfer ein tyfiant a'n hiechyd, ond dydyn nhw ddim ar gael yn yr un ffordd mewn carbohydradau, a bwydydd sy'n uchel mewn siwgr a braster.  Os ydyn ni'n dymuno bod yn ffit, yn effro, yn gryf ac yn aelodau bywiog o gymdeithas, mae'n angenrheidiol ein bod yn cymryd y fitaminau a'r mwynau hyn yn ein diet.

    Y peth arall yw bod ffrwythau a llysiau yn darparu ffibr i ni, a gall hynny ein hatal rhag datblygu canser y coluddion ymhellach ymlaen mewn bywyd - ac mae canser y coluddion yn beth annymunol iawn!
  3. Dyma gyngor arall sy’n ymwneud mewn ffordd â ffrwythau. Daw o lythyr a ysgrifennwyd gan Sant Paul:

    Darllenydd  ‘Ffrwyth yr Ysbryd yw cariad, llawenydd, tangnefedd, amynedd, caredigrwydd, haelioni, ffyddlondeb, tynerwch, a hunanreolaeth' (Galatiaid 5.22-23).
  4. Nawr, mae hynny'n rhywbeth i chi feddwl amdano! Ym mhob ystyr o'r gair. Byddai'n rhyfeddol pe byddem bob bore yn gallu rhoi llwyaid o dangnefedd ar ein grawnfwyd ac ychwanegu llwyaid o amynedd.  Dyna wahaniaeth fyddai hynny'n ei wneud i'r person y dymunem fod yn ystod y dydd!

    Fe allem ni amrywio'n diet yn unol â'r rhagolwg ar gyfer yr ychydig oriau nesaf. Pe byddem ni'n disgwyl cael gwers ddiflas neu pe byddem ni'n ofnus ein bod yn mynd i dderbyn newydd drwg, fe allen ni fwyta snac fyddai’n cynnwys ychydig o lawenydd.

    Pe byddem ni'n gorfod gwneud rhyw waith diflas, fe allen ni gael llond trol o ffyddlondeb er mwyn ein helpu i wneud y dasg yn gywir.

    Byddai hunanreolaeth yr union beth i’w gymryd pe byddai popeth yn debygol o fynd o chwith.

    Byddai cariad yn werthfawr i'w brofi ym mhob amgylchiad.

    Yn union fel ein pump y dydd. Y ffaith ychwanegol yw pe bydden ni'n gorfod meddwl am yr holl ffrwythau amgen hyn, fe fyddai bywyd lawer yn well hefyd i'r rhai sydd o'n cwmpas hefyd.  
  5. Mae'r adnod yn sôn am y rhain fel ffrwyth yr Ysbryd. Allwch chi ddim cael y rhain yn eich archfarchnad leol. Rhoddion gan Dduw ydyn nhw. Ysbryd Duw yw bywyd Duw sydd ynom ni. Mae Cristnogion yn credu bod Duw yn gweithredu gyda chariad, llawenydd, tangnefedd, amynedd, caredigrwydd, haelioni, ffyddlondeb, tiriondeb a hunanreolaeth. Mae bywyd Duw ynom, felly fe allwn ninnau hefyd ddewis gweithredu mewn ffordd debyg. 
  6. Gadewch i ni ddychwelyd at ein syniad gwreiddiol o bump o ffrwythau a llysiau y dydd. Pan fyddwn ni’n eu bwyta yn y symiau cywir, gallwn fod yn sicr eu bod yn llesol i'n cyrff ni.

    Yn yr un modd, allwn ni ddim gwadu pe bydden ni'n byw gyda ffrwythau'r Ysbryd yn ein bywydau, byddai ein perthynas ni ag eraill yn iachach. Byddai mwy o wenu, llai o ddicter; mwy o weithgaredd, llai o frifo, mwy o oddefgarwch, llai o rwystredigaeth.

    Mae'r dewis gennym ni. Gallwn orfwyta byrgers, sglodion, toesenni, pethau da a hufen iâ, neu ddewis yr hyn yr ydym yn gwybod sydd yn llesol ar ein cyfer. Yn yr un modd, gallwn fyw ein bywyd, yn ddrwg ein hwyl, yn hunan-ganolog ac yn ddig a diflas, neu wahodd Duw i fyw ei fywyd ynom o ddydd i ddydd.

 

Amser i feddwl

Beth fyddwch chi’n ei wynebu yn yr oriau nesaf hyn?

Pa adnoddau fydd angen i chi feddwl amdanyn nhw er mwyn cael dod trwodd yn ddianaf?

Pa adnoddau a fyddai efallai 'n gwneud y diwrnod hwn yn un cynhyrchiol i chi?

Yn ein gweddi, byddwn yn mynd trwy ffrwythau’r Ysbryd fesul un.  Penderfynwch a fyddech chi'n gallu cael snac cyflym ar unrhyw un ohonyn nhw, ai peidio.

Gweddi  

Annwyl Dduw,

diolch dy fod ti'n cynnig dy fywyd i’w fyw ynof fi.

Rydw i'n gwneud fy newis yma, nawr, o'r adnoddau yr wyt yn eu cynnig i ni.


(Darllenwch y rhestr ganlynol yn araf gan oedi rhwng pob un.)


Dewis:

cariad

llawenydd

heddwch

amynedd

caredigrwydd

haelioni

ffyddlondeb

tynerwch

hunanreolaeth.

Gad i mi fyw fel hyn heddiw.

Emyn

Enjoy yourself’ gan Jools Holland a Prince Buster (dyma’r gerddoriaeth sy’n cael ei defnyddio bob pnawn gan Simon Mayo fel y gerddoriaeth thema ar gyfer ei sioe ar Radio 2) 

 


Gwasanaethau Uwchradd >>