Y Wefan Gwasanaethau

Gwasanaethau Cyfredol - Uwchradd

Y Gwaethaf neu’r Gorau?

gan Brian Radcliffe

Addas ar gyfer yr Ysgol Gyfan

Nod

Caiff myfyrwyr eu hannog i ystyried eu hymateb i lwyddiant pobl eraill.

Paratoad a deunyddiau

 

Gwasanaeth

      
  1. Faint o sianeli teledu sydd i’w cael ydych chi’n meddwl? Fentra i ddim dyfalu faint, ond mae’n ymddangos fel pe rhai newydd i’w cael bob tro y bydda i’n sgrolio trwy ddewislen Sky/Virgin, neu beth bynnag. Mae’n bendant fod rhai cannoedd.

    Un broblem i gynhyrchwyr y sianeli yw creu digon o ddeunydd i lenwi’r holl oriau o amser darlledu. Hoff fformat yn y blynyddoedd diwethaf yw creu rhaglen yn rhestru math neilltuol o hoff raglenni. Rydym wedi cael:

    100 ffilm, neu gyfres gomedi, neu raglen plant orau, etc.
    100 moment mwyaf doniol ar y teledu.
    100 gôl orau.
    100 anthem roc orau.
    Golygfeydd gorau Prydain.
    100 moment oedd yn peri mwyaf o embaras.

    A llawer, llawer mwy o amrywiadau ar y fformat hwnnw. Mae’r rhain yn rhaglenni rhad i’w cynhyrchu, am eu bod yn defnyddio rhannau o raglenni sydd eisoes wedi’u darlledu’n flaenorol, a hynny bob yn ail â sylwadau gan bobl enwog a chomediwyr. Gwaith hawdd yw llenwi o leiaf ddwy awr o deledu prif adegau gwylio. Ac, yn bwysicach na dim, mae’r gynulleidfa wrth ei bodd â’r math yma o raglen, gan fod pobl yn hoffi creu rhestrau. Mae’r math yma o raglen yn gwarantu cynulleidfa o faint sylweddol, sy’n denu hysbysebwyr, sydd yn eu tro yn rhoi arian i’r sianel er mwyn gallu dal ati i ddarlledu.
  2. Amrywiad diddorol ar y rhaglenni fformat rhestr oedd rhaglen a enwyd yn ‘The 100 Worst Britons’. Tybed allwch chi ddyfalu pwy oedd y pedwar oedd ar ben y rhestr honno? Ystyriwch awgrymiadau’r myfyrwyr nes byddwch chi wedi cyrraedd yr atebion cywir, neu nes daw’r amser rydych chi’n ei ganiatáu i ben.

    Ar ben y rhestr yr oedd Tony Blair. Wedyn roedd Jordan, Margaret Thatcher a Jade Goody. (Saib)

    Fy ymateb cyntaf yw meddwl fod y teitl anghywir wedi’i roi i’r rhaglen neilltuol honno. Er mwyn bod ‘y gwaethaf’ fe fyddech chi’n disgwyl mai rhywun sy’n fethiant llwyr, heb lwyddo mewn dim yn ei fywyd fyddai ar restr o’r fath. Efallai bod Tony Blair a Margaret Thatcher wedi gwneud rhai camgymeriadau gwleidyddol (er mae’n bosib y byddai rhai pobl yn anghydweld â hynny hefyd). Ond all neb wadu na fu’r ddau yn aelodau bywiog o’u gwahanol bleidiau gwleidyddol. Yn wir, fe fu’r ddau yn brif weinidogion blaenllaw ar y wlad ar adegau digon anodd, ac fe osodwyd Prydain mewn safle amlwg mewn gwleidyddiaeth ryngwladol yn ystod eu cyfnodau fel arweinwyr.

    Fe wnaeth Jordan y gorau o’i nodweddion corfforol, a thrwy farchnata mewn ffordd neilltuol, fe lwyddodd i greu gyrfa mewn modelu, ffasiwn, ysgrifennu ac ati. Ac yn ei ffordd ei hun Jade Goody yw’r fwyaf nodedig ohonyn nhw i gyd. Fe enillodd hi enw iddi ei hun ym myd y cyfryngau, a doedd ganddi hi fawr ddim i’w gynnig yn nhermau actio na modelu nac unrhyw dalent neu ased arall y byddem yn ei gysylltu â bod yn ‘seleb’ neu’n ‘celebrity’ ar y cyfryngau.

    Wedi meddwl, mae pob un o’r pedwar rydym wedi cyfeirio atyn nhw, Tony Blair, Jordan, Margaret Thatcher a Jade Goody, wedi bod yn llwyddiannus iawn yn eu meysydd eu hunain.

    Felly, beth ddylai’r rhaglen fod wedi cael ei galw? Efallai y byddai’r teitl Y 100 Prydeiniwr Lleiaf Poblogaidd - ‘The 100 Least Popular Britons’ wedi bod yn deitl gwell, yn hytrach na’r 100 Prydeiniwr Gwaethaf - ‘The 100 Worst Britons’. Dyna’r broblem y mae’n rhaid i’r pedwar ei hwynebu nawr: er gwaethaf eu llwyddiant, dydyn nhw ddim yn boblogaidd iawn yng ngolwg y cyhoedd ym Mhrydain.
  3. Ac mae hynny’n dod â ni at fater pwysicach: faint o bobl lwyddiannus ydyn ni’n eu hystyried yn boblogaidd? Fe allwn ni enwi nifer o bersonoliaethau chwaraeon llwyddiannus, neu gantorion, actorion, gwleidyddion neu bobl busnes llwyddiannus. Ond, fe fyddai rhai pobl yn sicr o dynnu sylw at rai brychau yn eu cymeriad, rhai methiannau personol efallai, neu sgerbydau yng nghypyrddau rhai - fel maen nhw’n dweud!

    Yn aml, fe fyddwn ni fel pobl yn ei chael hi’n anodd dathlu llwyddiant heb ddod o hyd i ffyrdd o fychanu’r bobl enwog. Mae rhai elfennau o’r cyfryngau yn fwriadol yn taflu baw at y bobl rheini sydd yn llygad y cyhoedd. Ac fe fyddwn ninnau’n prynu eu papurau newydd a’u cylchgronau wrth y miloedd, o ddydd i ddydd.
  4. Weithiau, yn anffodus, fe fyddwn ni’n gallu gweld rhywbeth tebyg yn digwydd yng nghymuned ein hysgol. Bydd myfyrwyr llwyddiannus yn bryderus am yr ymateb a fydd i’w llwyddiant. Er enghraifft:

    Y myfyriwr sy’n cael y marciau uchaf mewn prawf.
    Enillydd y ras.
    Y ferch sy’n cael cynnig mynd allan gyda’r bachgen mwyaf poblogaidd.
    Seren sioe gerdd yr ysgol.
    Enillydd gwobr arbennig.

    Y peth y mae’r disgyblion hyn yn pryderu amdano yw pobl eraill yn sbeitio ac yn dweud pethau maleisus, y sylwadau sy’n cael eu pasio o gwmpas, neu’n cael eu postio ar safleoedd negeseuon.
  5. Yr hyn sy’n amlwg yw bod rhai ohonom yn methu ymdopi â llwyddiant pobl eraill. Beth sy’n cyfrif am hyn tybed?

    Yn achos rhai, mae gwreiddyn y drwg yn eu methiant eu hunain. Mae rhai eraill ohonom yn eiddigeddus am fod rhywun arall yn gallu gwneud rhywbeth na allwn ni ein hunain ei gyflawni. Efallai bod rhai yn teimlo’n rhwystredig am na allan nhw rannu’r un math o lwyddiant, oherwydd eu cefndir mae'n debyg neu’r diffyg cyfle maen nhw’n ei gael mewn bywyd. Ac mae rhai pobl yn meddwl am y peth fel senario ‘y ni a nhw’ Mae’r rhai llwyddiannus yn hoff ddisgyblion yr athro neu’r athrawes bob amser - y rhai breintiedig - ac eraill yn dweud dydyn nhw ddim yn perthyn gyda ni.

    Fe allwn ni ddeall pam mae rhai yn ymateb fel hyn, ond allwn ni ddim cyfiawnhau hyn, a dydyn nhw ddim yn helpu i adeiladu cymuned.
  6. Felly, sut gallwn ni fod yn fwy adeiladol? Treuliwch foment neu ddwy yn ystyried y pethau canlynol. Efallai yr hoffech chi eu cynnwys mewn gweddi:

    Byddwch yn ddiolchgar am unrhyw lwyddiannau rydych chi wedi clywed amdanyn nhw yn ddiweddar, am rai o’ch cyfoedion.
    Dywedwch ei bod hi’n ddrwg gennych chi am yr adegau rheini'r wythnos hon pryd y gwnaethoch chi geisio difetha enw da rhywun trwy ledaenu straeon nad oedd yn wir amdanyn nhw, efallai.
    Lluniwch gynllun i weithredu ar unrhyw beth sy’n codi o’r gwasanaeth heddiw. Efallai mai llongyfarch rhywun wnewch chi, neu ddweud yn syml wrth rywrai  eich bod yn gwerthfawrogi eu cyfeillgarwch.
    Ceisiwch adael i lwyddiant rhywun arall eich ysbrydoli, a gosodwch darged i chi eich hun ar gyfer heddiw.

Emyn


Gwasanaethau Uwchradd >>