Y Wefan Gwasanaethau

Gwasanaethau Cyfredol - Uwchradd

 

Y FFORDD I LWYDDIANT

Mae bywyd yn daith anwastad – canolbwyntiwch ar y cyfleoedd 

gan Hannah Knight

Addas ar gyfer yr Ysgol gyfan

Nod

Annog y myfyrwyr i wneud yn fawr o’r gwyliau ysgol trwy orffwys, meddwl am gyfleoedd gyrfa a helpu’r gymuned.

Paratoad a deunyddiau

Gwasanaeth      

  1. Fe allai meddwl am eich llwybr gyrfa yn y dyfodol fod yn eithaf brawychus, yn enwedig yn yr hinsawdd gystadleuol sy’n bodoli ar hyn o bryd. Gofynnwch i’r myfyrwyr godi eu dwylo os ydyn nhw o ddifrif yn bryderus am eu gyrfa yn y dyfodol. Hefyd, gofynnwch iddyn nhw godi eu dwylo os ydyn nhw’n ansicr ynghylch pa yrfa yr hoffen nhw’i dilyn.

    Fe fydd y myfyrwyr yn gweld wedyn bod sawl un yn yr un sefyllfa â nhw. Mae pawb yn tueddu i fod yn bryderus ac ansicr ynghylch eu gyrfaoedd. Er, efallai bod rhai pobl yn gwybod yn union beth hoffen nhw’i wneud yn ystod eu bywyd, a pha bryd yr hoffen nhw wneud hynny. Yn achos pobl eraill mae’r cyfan yn parhau’n ddirgel tan yn ddiweddarach yn eu bywyd.
  2. Cynghorwch bawb i beidio â phryderu’n ormodol ar hyn o bryd. Dywedwch wrth y myfyrwyr - os yw eu rhieni’n eu holi pa bynciau y maen nhw am eu hastudio ar gyfer TGAU, a hwythau heb syniad, ddylen nhw ddim mynd i banig. Neu, os ydyn nhw wedi gorffen eu harholiadau TGAU ac yn ceisio’u gorau i ddewis pa bynciau i’w hastudio ar gyfer Lefel A, ddylen nhw ddim mynd i banig. Os yw eu ffrindiau i gyd wedi penderfynu ar eu gyrfa, a hwythau’n teimlo’n wahanol am eu bod heb benderfynu eto, ddylen nhw ddim mynd i banig. Ar adegau fel hyn, fe ddylen ni anadlu’n ddwfn yn hytrach na thynnu gwallt ein pen.

    Eglurwch i’r myfyrwyr bod gyrfa fel pos jig-so - efallai bod rhai o’r darnau ar goll. Ond mae ganddyn nhw ddigon o amser i feddwl am yr hyn maen nhw eisiau ei wneud, a’i wneud wedyn.
  3. Pan fydd yr amser yn dod i feddwl am yrfa, mae’n syniad da siarad gyda rhywun sy’n agos atoch chi. Weithiau mae rhai myfyrwyr heb fod yn llawn sylweddoli eu potensial, ac yn dewis peidio dilyn rhywbeth rhag ofn iddyn nhw fethu. Felly, rhowch gyngor i’r rhai hynny i holi’r bobl sydd o’u cwmpas. Fe allen nhw holi eu hathrawon, perthnasau, ffrindiau agos neu gynghorwyr gyrfa. Fe allai’r bobl hyn fod yn adnabod cryfderau yn y myfyrwyr doedden nhw ddim yn sylweddoli eu hunain eu bod yn berchen arnyn nhw. Fe allen nhw fod yn gyfathrebwyr da, neu’n rhai da am fod yn brydlon.

    Os ydyn nhw â diddordeb penodol mewn gyrfa neilltuol, a bod un o’u perthnasau’n adnabod rhywun sy’n gwneud y swydd honno, fe allai fod yn gyfle da i ddod i wybod mwy am y math hwnnw o waith. Fe allai’r myfyriwr holi pa bynciau y gwnaeth ef neu hi eu hastudio, pa sgiliau sydd eu hangen i wneud y gwaith, beth mae’r gwaith yn ei olygu, ac ati. Pwysleisiwch wrth y myfyrwyr na wnân nhw byth ddysgu os na wnân nhw holi.
  4. Mae’n bwysig iawn bod y myfyrwyr yn deall pa fath o bersonoliaeth sydd ganddyn nhw, gan y bydd hynny’n gliw da iddyn nhw o ran pa fath o yrfa a fyddai’n gweddu iddyn nhw. Er enghraifft, efallai eu bod yn hoffi helpu pobl. Os hynny, fe allen nhw ystyried gyrfa yn y sector iechyd cyhoeddus. Efallai ei bod yn awyddus i lwyddo, ac yn rhai sy’n gallu meddwl am syniadau gwych, fe fyddai’n bosib i rai felly fod yn ddylunwyr cynnyrch.

    Mae hyn i gyd yn ymwneud â chlustnodi beth yw eu cryfderau a’u gwendidau, ac adeiladu ar y rheini. Fe allai fod yn syniad da gwneud hysbysfwrdd ar gyfer eu hystafell wely a chan ddefnyddio papurau Post-its lliwgar ac addurniadau, fe allen nhw nodi’r pethau maen nhw’n dda am eu gwneud, a’r pethau sydd ddim cystal, a gosod targedau iddyn nhw’u hunain i anelu tuag atyn nhw er mwyn gwellau sgiliau. Er enghraifft, fe allen nhw ysgrifennu ‘Gwella sgiliau tîm’. Ac yn ymyl y nodyn hwnnw fe allen nhw ysgrifennu awgrymiadau ar sut i gallen nhw geisio gwneud hynny, fel ‘gwirfoddoli i helpu yn y clwb cinio ysgol’ neu ‘ ymuno â thîm chwaraeon’. 
  5. Holwch y myfyrwyr beth fydd yn dod i’w meddwl pan fyddan nhw’n clywed y geiriau ‘gwyliau’r haf’. Yn fwy na thebyg, fe fyddan nhw’n dweud pethau fel ‘haul braf’, ‘hufen ia’, ‘mynd am dro gyda ffrindiau’, ond yn fwy na dim, fe allech chi ddweud wrthyn nhw eich bod yn siwr eu bod yn edrych ymlaen at beidio gorfod gwneud dim gwaith ysgol am chwe wythnos - a dydych chi ddim yn gweld dim bai arnyn nhw! Mae’r haf, nid yn unig yn amser i fwynhau eich hun ond hefyd yn gyfle i feddwl am bethau. Oni fyddai’n ardderchog pe bydden nhw, yn ystod gwyliau’r haf, yn gallu cynyddu eu siawns o gael y swydd yr hoffen nhw ei chael pan na fydd ganddyn nhw bentwr o waith cartref nac arholiadau na’r cyfrifoldeb o fynd i wersi yn brydlon? Fe allan nhw wneud eu gwaith meddwl am eu gyrfa yn eu hamser eu hunain, ac yn fwy na dim, fe all hynny fod yn hwyl! Mae cyflogwyr yn hoffi pobl sy’n fodlon mynd y filltir ychwanegol, felly fe allai treulio peth amser yn ddoeth wneud iddyn nhw ragori ar bobl eraill.
  6. Eglurwch fod llawer o bobl yn arswydo wrth feddwl am ‘brofiad gwaith’, yn un peth am eu bod yn gorfod gweithio’n ddi-dâl. Ond yr hyn mae llawer yn ei anghofio yw mai ‘profiad gwaith’ yw’r peth unigol gorau y gallwch chi ei wneud pan fyddwch chi’n astudio. Mae cyflogwyr yn hoffi recriwtio pobl sydd â phrofiad perthnasol, felly pa ffordd well o gael profiad gwaith, heb beryglu eu hastudiaethau, na gweithio yn ystod gwyliau haf?

    Felly, fe allai rhywun ofyn, beth yw manteision profiad gwaith? Fe allwch chi nodi, yn un peth fe fyddan nhw’n datblygu sgiliau trosglwyddadwy gwerthfawr yn y gwaith. Fe allai’r rheini gynnwys sgiliau fel meddwl yn greadigol, datrys problemau, defnyddio menter a chael profiad ymarferol. Nid yn unig fe fyddan nhw’n ennill profiad ond fe fyddan nhw hefyd yn helpu eu cymuned. Dangoswch y rhan o wefan y BBC sy’n ymwneud â phrofiad gwaith, a’r wybodaeth arall y gwnaethoch chi ei chasglu ynghylch cyfleoedd lleol wrth ichi baratoi ar gyfer y gwasanaeth (gwelwch yr adran Paratoad a deunyddiau).
  7. Dangoswch y lluniau rydych chi wedi eu casglu o enwogion (gwelwch uchod eto).

    Dywedwch does dim rhaid i ddarllen fod yn beth diflas. Mae sawl nofel a nifer o gofiannau i’w cael sy’n werth eu darllen. Er enghraifft, os oes rhai o’r myfyrwyr â diddordeb mewn bod yn gogyddion, fe allen nhw ddarllen cofiannau Jamie Oliver, Michel Roux Jnr, Heston Blumenthal, Gordon Ramsay, Delia Smith a dechrau dilyn yn ôl eu traed. A chyn iddyn nhw droi rownd, bron, fe allen nhw fod yn paratoi soufflés mewn tai bwyta o fri yn Llundain. 
  8. Dangoswch y ddelwedd o Alan Sugar (gwelwch y cyfarwyddiadau uchod). Yna, gofynnwch i’r myfyrwyr, ‘Fyddech chi’n hoffi bod yn fos mawr, ac yn berchen ar eich busnes eich hunan ryw ddiwrnod?’ Awgrymwch y gallen nhw gydweithio gyda’u ffrindiau i lunio map meddwl o gyfleoedd busnes posib – pa un ai gwneud teisennau bach fyddai’r busnes hwnnw neu wneud cardiau. Neu os ydyn nhw’n teimlo’n ddigon hyderus ac yn gallu meddwl am syniad unigryw ar gyfer busnes, fe allen nhw edrych ar wefan Ymddiriedolaeth y Tywysog (Prince’s Trust) a chwilio oes modd iddyn nhw gael arian – i ddatblygu eu syniadau. Dangoswch gyfeiriad tudalen we’r ymddiriedolaeth. Dangoswch hefyd y clip fideo o hysbyseb HSBC sydd wedi ei nodi uchod. 
  9. Gofynnwch i’r myfyrwyr, ‘Beth yw’r peth cyntaf y byddwch chi’n ei wneud pan fyddwch chi’n mynd ar y we?’ Dywedwch eich bod yn tybio mai mynd ar Facebook neu gyfrwng cymdeithasol arall y byddai’r rhan fwyaf o’r myfyrwyr yn ei ddweud. Gofynnwch iddyn nhw, pan fyddan nhw ar y we y tro nesaf, dreulio rhywfaint o amser yn gwneud ychydig o waith ymchwil.

    Mae peiriannau chwilio’n gyfrwng ar gyfer ymchwilio i gael gwybodaeth berthnasol am bethau o bob cwr o’r byd - yn llythrennol. Fe ddylai myfyrwyr fanteisio ar hyn a gwneud gwaith ymchwil ynghylch gwahanol yrfaoedd. Er enghraifft, os ydyn nhw a’u bryd ar fynd yn newyddiadurwyr, fe allen nhw wylio clipiau fideo YouTube o newyddiadurwyr llwyddiannus, gwrando ar podcasts defnyddiol, chwilio am wybodaeth am gyrsiau prifysgol a chyrsiau eraill, cyfathrebu â newyddiadurwyr eraill trwy eu blog, gofyn am gyngor, neu hyd yn oed lwytho eu herthyglau eu hunain ar y we. Dangoswch y fideo o’r ferch sydd wedi gwneud bagiau ffasiynol, (fe welwch y cyfeiriad uchod).

Amser i feddwl

Gwnewch y gorau o’r gwyliau haf hwn! Y tro nesaf y bydd rhywun yn gofyn i chi beth hoffech chi ei wneud fel gyrfa, dywedwch nad ydych efallai yn gwybod yn iawn eto pa swydd yr hoffech chi ei chael, ond y byddwch chi’n barod pan ddaw’r amser.

Gweddi

Annwyl Dduw,
Boed i ti barhau i’n harwain ni, ein caru ni a’n dysgu ni.

Emyn

Cerddoriaeth ychwanegol a awgrymir

You're free’ gan Yomanda


Gwasanaethau Uwchradd >>