Y Wefan Gwasanaethau

Gwasanaethau Cyfredol - Uwchradd

Arholiadau

gan Stuart Kerner

Addas ar gyfer yr Ysgol Gyfan

Nod

Annog myfyrwyr i geisio rheoli’r straen sydd yn dod i’w rhan ar adeg arholiadau.

Paratoad a deunyddiau

Tryloywder OHT gyda rhai enghreifftiau o ‘gamau gweigion’ y mae rhai wedi eu cael o dro i dro wrth sefyll arholiadau (sef ‘howlers’).


Gwasanaeth

1.  Plant ysgolion Prydain yw’r rhai sy’n cael mwyaf o brofion yn y byd i gyd. Yn ôl adroddiad yn y Times Educational Supplement, dro yn ôl, roedd brasamcan yn nodi y byddai plentyn yn ymgymryd â hyd at 105 o brofion neu arholiadau yn ystod eu gyrfa yn yr ysgol. Mae’r rhain yn cynnwys y TASau - dewisol a gorfodol - arholiadau TGAU, NVQs, GNVQs, arholiadau Lefel A modwlar a galwedigaethol, yn ogystal ag ystod eang o brofion ac asesiadau yn y dosbarth fel asesu cychwynnol mewn darllen, gwrando, iaith, a phrofion deallusrwydd a phrofion mewn pob math o wahanol agweddau ar addysg.

2. Roedd un pennaeth wedi dod i’r canlyniad bod myfyrwyr yn treulio llawer iawn o’u hamser yn cael eu hasesu yn ystod eu gyrfa uwchradd, ac y gallen nhw yn ystod y saith mlynedd, dreulio cymaint â 150 awr yn sefyll arholiadau.

3. O ganlyniad i’r pwysau y mae hyn yn ei roi ar blant a phobl ifanc, mae mudiad Childline yn amcangyfrif ei fod yn derbyn tua 800 o alwadau bob blwyddyn gan ddisgyblion sydd dan bwysau oherwydd arholiadau, rhai o’r plant hynny mor ifanc â naw oed. Hefyd, mae cost flynyddol arholiadau a phrofion wedi cynyddu i fwy na £200 miliwn - cynnydd o 50 y cant ers 1997.

4. Ac i wneud pethau’n waeth, ar ôl yr holl ofid a phryder, yr ymdrech a’r colli cysgu, pan ddaw’r canlyniadau, weithiau fe fydd y cyfryngau’n honni bod arholiadau’n mynd yn bethau haws bob blwyddyn!

5. Mae rhai pobl yn gallu ymdopi ag arholiadau’n well nag eraill. Dyma rai enghreifftiau o atebion a gafwyd mewn arholiadau gan rai na chafodd farciau uchel iawn, o bosib! (Gallwch ddefnyddio cymaint neu gyn lleied ag a fynnwch chi o’r enghreifftiau hyn, os teimlwch eu bod yn briodol, neu efallai eich bod yn gwybod am rai tebyg eich hunan):

Mae gwlith yn ffurfio ar y dail pan fydd yr haul yn boeth a’r dail yn chwysu.
Mae madarch yn tyfu mewn lle gwlyb, dyna pam maen nhw’r un siâp ag ambarél.
I gadw’r llefrith rhag suro, gadewch o yn y fuwch.
Pan fydd dwr yn rhewi fe allwch chi gerdded arno. Fe wnaeth Iesu Grist hynny un gaeaf ers talwm.
Nid yw’r gog yn dodwy ei hwyau ei hun.
Er mwyn tynnu llwch o’r llygad, tynnwch y llygad i lawr dros y trwyn.

A dyma enghreifftiau o rai Saesneg:

When you smell an odourless gas, it is probably carbon monoxide.
A super saturated solution is one that holds more than it can hold.
Before giving a blood transfusion, find out if the blood is affirmative or negative.
Blood flows down one leg and up the other.
Christians go on pilgrimage to Lord's.
For a nosebleed: Put the nose much lower than the body until the heart stops.
Magnet: Something you find crawling all over a dead cat.
Momentum: What you give a person when they are going away.
 The moon is a planet just like the earth, only it is even deader.
The skeleton is what is left after the insides have been taken out and the outsides have been taken off. The purpose of the skeleton is something to hitch meat to.
The tides are a fight between the Earth and moon. All water tends towards the moon, because there is no water in the moon, and nature abhors a vacuum. I forget where the sun joins in this fight.
A Christian should have only one wife. This is called monotony.
A fossil is an extinct animal. The older it is, the more extinct it is.
Jesus was born because Mary had an immaculate contraption.
Lot's wife was a pillar of salt by day and a ball of fire by night.
Moses went to the top of Mt Cyanide to get the 10 Commandments.
Name the four seasons: Salt, mustard, pepper, vinegar.
Noah's wife was Joan of Ark.
One of the opossums was St Matthew.
Solomon had 100 wives and 700 porcupines.
The epistles were the wives of the apostles.
The first book of the Bible is Guinness's in which Adam and Eve were created from an apple.
The people who followed Jesus were called the 12 decibels.
The seventh commandment is, thou shalt not admit adultery.
What is a co-operative? It's a kind of shop that is not as dear as places like Marks and Spencer.
What is Britain's highest award for valour in war? Nelson's Column.
What's a Hindu? It lays eggs.  

6. Ond a oes angen yr holl brofion a’r arholiadau hyn? Ydi cael hwyl wael mewn arholiad yn ein  gwneud yn fethiant? Yn sicr, dydi Duw ddim yn meddwl hynny. Yn y Beibl, mae nifer o enghreifftiau o bobl yn cael eu profi  gan Dduw, a llawer ohonyn nhw’n druenus o aflwyddiannus.

7. Yn ôl yr hanes yn Genesis 3, cafodd Adda ac Efa eu profi gan Dduw yng ngardd Eden. Methu wnaethon nhw, ond fe aethon nhw ymlaen a sefydlu’r ddynoliaeth.

Cafodd Job ei brofi gan Satan. Fe fu ef yn llwyddiannus iawn.

Cafodd pobl Israel eu profi gan Dduw yn yr anialwch am 40 mlynedd (gwelwch yr hanes yn llyfr Deuteronomium 8.15-16), ac fe gawson nhw ail gyfle fwy nag unwaith.

Un arall gafodd ei brofi gan Satan oedd Iesu, ar ddechrau ei weinidogaeth. Ond fe basiodd Iesu bob tro, dair gwaith, heb ddim amheuaeth.

Roedd y profion y bu’n rhaid i Simon Pedr eu hwynebu ar ôl marwolaeth Iesu yn enghreifftiau da hefyd. Fe fu’n aflwyddiannus y tro cyntaf, ond fe basiodd wedyn ac aeth ymlaen i wneud pethau gwell (Marc 14.29-31; 14.66-72).

8. Yn y rhan fwyaf o’r enghreifftiau hyn, roedd y rhai fu’n aflwyddiannus wedi mynd ymlaen wedyn i lwyddiannau arbennig. A’r rheswm am hynny oedd am fod ganddyn nhw ffydd yn Nuw a’u bod yn fodlon dal ati yn wyneb pob anhawster. Uwchlaw popeth, roedden nhw’n fodlon ceisio’u gorau.

9. Gorffennwch gyda’r stori hon i ddarlunio’r syniad fod arholiadau’n fwy o brawf ar gymeriad na dim arall:

Amser i feddwl

Gweddi:

Arglwydd Duw, mae’n ymddangos fel pe bai ein bywydau’n ddim ond un prawf ar ôl y llall,

fel pe baem yn cael ein pwyso yng nghlorian rhywun.

Arbed ni rhag cymryd y profion sydd o’n blaenau’n rhy ddifrifol, nac yn rhy ysgafn ychwaith,

ond gad i ni adlewyrchu’r gwaith gorau rydym ni wedi’i wneud,

a’r addysg orau rydyn ni wedi’i derbyn,

trwy Iesu Grist, ein Harglwydd,

Amen.

Myfyrdod:

Weithiau, mae’n ymddangos fel pe bai ein bywydau’n ddim ond un prawf ar ôl y llall,

fel pe baem yn cael ein pwyso yng nghlorian rhywun.

Mae’r profion sydd o’n blaenau’n rhai pwysig, ond fe ddylem gadw’r cyfan mewn persbectif,

a pheidio â gofidio’r ormodol amdanyn nhw

Rydym yn gobeithio y bydd ein hymdrechion yn adlewyrchu’r gwaith gorau rydym ni wedi’i wneud,

a’r addysg orau rydyn ni wedi’i derbyn.


Emyn
 


Gwasanaethau Uwchradd >>