Y Wefan Gwasanaethau

Gwasanaethau Cyfredol - Cynradd

Byddwch Yn Barod


gan Jan Edmunds

Addas ar gyfer Cyfnod Allweddol 1/ Ysgol Gyfan  


Nod

Dangos pa mor bwysig yw cynllunio neu baratoi o flaen llaw.

Paratoad a deunyddiau


Gwasanaeth

  1. Cyflwynwch stori Wali Wiwer.

    Roedd Wali Wiwer wrth ei fodd yn chwarae. Roedd wrth ei fodd yn rhedeg ar ôl dail a oedd yn cael eu chwythu gyda’r gwynt. Byddai wrth ei fodd yn dal y moch coed oedd yn disgyn o’r coed pîn, ac wrth ei fodd yn neidio o gangen i gangen yn uchel ar frig y goeden. Roedd digonedd o fwyd i’w gael, ac yn aml ar ôl iddo fwyta llond ei fol, fe hoffai orweddian yn heulwen yr haf yn gwrando ar swn y nant a sain cân yr adar bach. Doedd Wali ddim yn deall pam fod ei ffrind, Washi Wiwer, mor brysur bob amser. Fe fyddai Washi wrthi’n casglu mwsogl a gwair sych i atgyweirio’i nyth, neu’n casglu cnau a mes i’w cadw yn ei ystorfa at y gaeaf. Roedd Washi wedi rhybuddio Wali y byddai’r tywydd yn oeri cyn hir ac na fyddai mor hawdd dod o hyd i fwyd i’w fwyta. Doedd  Wali’n malio dim - dim ond mwynhau pob dydd ar y tro heb bryderu am yfory.

    Yn fuan, roedd y dydd yn dechrau byrhau ac yn wir, yr oedd y tywydd yn oeri. Doedd hi ddim cymaint o hwyl chwarae yn y coed yn ystod y dydd erbyn hyn. Doedd Wali ddim yn gallu dod o hyd i fwyd. Roedd yn teimlo’n oer ac eisiau  bwyd. Roedd y glaw yn diferu trwy’r tyllau yn ei nyth a dechreuodd deimlo’n anghyfforddus a diflas iawn. Roedd y gwiwerod eraill yn chwerthin am ei ben ac yn dweud mai arno ef ei hun yr oedd y bai, am fod mor ddiog a diofal trwy’r haf. Doedd yr un ohonyn nhw am ei helpu, a throdd pawb eu cefnau arno. Dechreuodd Wali fynd yn deneuach a  theneuach Yn wir, roedd golwg druenus iawn arno. Roedd hi’n aeaf erbyn hyn, ac roedd barrug dros y ddaear a’r coed. Ofnai Wali y byddai’n marw yn yr oerfel.

    Gallai Washi Wiwer weld pa mor anghenus ac mor anobeithiol yr oedd Wali. Fe wyddai Washi y byddai Wali’n marw cyn y gwanwyn oni bai fod rhywun yn ei helpu. Felly fe roddodd Washi wahoddiad i Wali i’w nyth bach clyd a rhannu ei stôr o gnau a mes gydag ef. Roedd Wali mor ddiolchgar, ac fe sylweddolodd mor hunanol yr oedd wedi bod trwy’r haf. Roedd yn ddrwg ganddo am ymddwyn fel y gwnaeth. Ac fe addawodd y byddai, o hynny allan, yn paratoi ar gyfer y gaeaf y tro nesaf, fel y dylai pob creadur call ei wneud.

    Roedd Wali wedi dysgu ei wers. Fe gadwodd at ei air, ac er ei fod yn dal i fwynhau chwarae yn y tywydd braf, roedd hefyd yn gofalu treulio digon o amser yn paratoi ar gyfer y dyfodol.
  2. Pwyntiau fel awgrym ar gyfer trafodaeth:

    Fe ddysgodd Wali trwy’r ffordd anodd. Fe ddylem i gyd geisio deall pa mor bwysig yw paratoi a chynllunio ar gyfer y dyfodol.

    Efallai bod rhai o blant yr ysgol yn aelodau o’r Brownies, y Cubs neu’r Sgowtiaid. Yn 2007, roedd mudiad y Sgowtiaid yn dathlu  ei ganfed pen-blwydd. Mae’r mudiad yn addysgu pobl ifanc sut i helpu eraill ac i feddwl ymlaen llaw mewn ffordd ymarferol er mwyn gallu goroesi. Arwyddair y mudiad yw ‘Byddwch yn barod’.

    Allwn ni ddim trefnu na rheoli’r tywydd, ond fe allwn ni feddwl am y math mwyaf addas o ddillad i’w gwisgo i fynd allan i ganol pob math o wahanol dywydd.  A ddylen ni fynd ag ambarél gyda ni, neu got law, rhag i ni gael ein dal mewn cawod o law?

    Mae angen i athrawon baratoi eu hamserlen a’r gwersi. Pan fyddwn ni’n mynd i siopa, mae’n ddefnyddiol os byddwn ni wedi paratoi rhestr, o flaen llaw, o’r pethau rydyn ni angen eu prynu. Mae’r gwleidyddion yn y llywodraeth yn cynllunio ar gyfer yr hyn maen nhw’n ei feddwl sydd orau ar gyfer ein gwlad. Pan fydd gennym ni achlysuron arbennig, neu ddathliadau, mae gwaith trefnu ar y rhain, e.e. priodas neu wasanaeth bedydd. Efallai yr hoffai’r pant eich helpu i lunio rhestr o’r pethau hyn a’r pethau y byddai gofyn i chi eu trefnu ar gyfer dathliadau fel hyn.

    Neu  gwahoddwch y plant i feddwl am achlysuron eraill lle mae angen paratoi ar eu cyfer, e.e. mynd ar wyliau, trefnu parti pen-blwydd, etc. (Fe allech ddefnyddio rhywfaint o gyfarpar gweledol yma, os hoffech chi.)

    Os byddwch chi’n defnyddio’r gwasanaeth yma yn ystod y gwasanaeth diolch am y cynhaeaf, atgoffwch y plant fod pobl  mewn sawl gwlad trwy’r byd, ar hyd yr oesoedd, wedi paratoi ar gyfer y gaeaf. Maen nhw wedi casglu’r cnydau, y ffrwythau a’r llysiau er mwyn gofalu bod digon o fwyd ganddyn nhw iddyn nhw’u hunain ac i’w hanifeiliaid. Ffordd o ddiolch am y bwydydd a gawn i’w bwyta ac i’n cadw yn fyw yw gwyl diolchgarwch am y cynhaeaf.

 

Amser i feddwl

Myfyrdod

Ydych chi’n barod am y dydd sydd o’ch blaen?

Oes gennych chi bopeth rydych chi ei angen, ac a ydych chi’n barod i wneud y gorau o bopeth allai ddigwydd yn ystod y dydd?

Gweddi

Arglwydd Dduw,

dysga ni i fod yn barod am y dyfodol,

a dysga ni gynllunio o flaen llaw am y pethau y dylem fod yn eu gwneud.

Gad i ni obeithio y byddwn ni,

wrth gynllunio ein bywydau o ddydd i ddydd,

yn gallu dysgu ystyried pobl eraill ac yn gallu eu helpu.

Rydym yn diolch am ein bwyd

ac am yr holl bobl sy’n ymwneud â’r broses o ddod â bwyd i ni

a’i wneud yn barod i’w roi ar ein byrddau.

Amen.


Emyn

 


Gwasanaethau Cynradd >>