Y Wefan Gwasanaethau

Gwasanaethau Cyfredol - Uwchradd

Daw'r Aw'r Gwir I'r Golwg

gan Helen Redfern

Addas ar gyfer Cyfnod Allweddol 3

Nod

Atgoffa myfyrwyr y daw’r gwir yn hysbys yn y pen draw, waeth bynnag faint o gelwyddau y byddwn ni’n eu dweud.

Paratoad a deunyddiau

Gwasanaeth

  1. Mae sawl un o’n cwmpas yn dweud celwyddau.  Mae rhai gwleidyddion yn dweud celwydd am yr hyn y maen nhw’n bwriadu ei wneud dros y wlad petaen nhw’n cael eu hethol.  Mae rhai o sêr byd y ffilmiau yn dweud celwydd am eu perthynas â phobl eraill.  Mae rhai chwaraewyr pêl-droed yn dweud celwydd am daclau annheg.  Mae rhai arweinwyr busnes yn dweud celwydd am eu cyfriflenni treth.

    Ac mae rhai pobl fel petaen nhw’n llwyddo i osgoi cael eu dal.
  2. Dros 400 mlynedd yn ôl, ysgrifennodd William Shakespeare y brawddegau canlynol yn ei ddrama, The Merchant of Venice:

    truth will come to light;
    murder cannot be hid long;
    a man's son may, but in the end truth will out.


    ‘Truth will out.’  Mae pobl yn dal i ddefnyddio’r ymadrodd Saesneg hwnnw hyd heddiw.  Dro ar ôl tro, rydym yn darllen yn y papurau newydd ac yn gweld ar y teledu bod celwyddau’n cael eu datgelu, a bod y gwir yn dod i’r golwg.
  3. Yn Camp Rock (y ffilm newydd ar sianel deledu Disney, a ddangoswyd gyntaf ym mis Medi 2008), mae Mitchie yn darganfod y gwir drosti ei hun drwy’r ffordd anoddaf.  Pan mae hi’n clywed am y tro cyntaf ei bod hi’n gallu mynychu Camp Rock, ysgol haf sy’n canolbwyntio ar gerddoriaeth, mae hi wrth ei bodd.  Mae ei mam wedi cael ei chyflogi i ddarparu’r arlwyaeth, ac o ganlyniad, mae Mitchie yn cael mynd i’r ysgol haf am bris gostyngol, cyn belled â’i bod hi’n helpu yn y gegin.

    Mae Mitchie yn cael ei gorlethu gan y rhieni enwog a swm yr arian sydd gan y plant eraill yn ôl pob golwg.  Mae ganddi gywilydd o’i rhieni, ac mae hi’n dweud celwydd er mwyn cyd-fynd â’r norm.  Mae hi’n honni bod ei mam yn rheolwr gyfarwyddwr Hot Tunes China.  Ac unwaith mae hi wedi dweud celwydd, does dim troi’n ôl.  Hyd yn oed pan ddaw ei mam i gyflwyno ei hun i ffrindiau Mitchie, nid yw hi’n cyfaddef y gwir, ond gan gyfeirio ati fel rhywun sydd wedi coginio i’r sêr i gyd.

    Ond fe ddaw’r gwir i’r golwg.  Pan ddarganfu ei ffrind Caitlin y gwir, a’i disgrifio hi fel un sy’n boddi yn ei chelwyddau, mae Mitchie yn cyfiawnhau ei hun drwy ddweud, roeddwn i eisiau bod yr un fath â phawb arall, iawn?’

    Ond dydi hynny ddim yn iawn.  Pan mae diva’r ysgol haf, Tess Tyler, yn dod i wybod y gwir, mae hi’n codi cywilydd ar Mitchie yn gyhoeddus, ac yn tynnu sylw at y celwyddau roedd hi wedi eu dweud.  Mae Mitchie yn dysgu drwy’r ffordd anodd nad delwedd yw popeth, ond yn hytrach caniatáu i bobl weld pwy ydych chi mewn gwirionedd.
  4. Yn union fel Mitchie, fe allwn ni’n hawdd ymgolli yn ein celwyddau, a chael ein dal gan ein twyll.  Ond nid oes yn rhaid i ni ddweud celwydd am bwy ydym ni, neu sut rai yw ein teuluoedd, neu am yr hyn sydd gennym.  Bydd ein ffrindiau go iawn yn ein derbyn ni fel rydym ni.  Ac yna, fel Mitchie, fe allwn ni ddod o hyd i’r rhyddid i fod yn ni ein hunain trwy ddweud y gwir.

Amser i feddwl

Meddyliwch am y tro diwethaf i chi ddweud celwydd.  Pam y gwnaethoch chi hynny?

Oedd gormod o ofn arnoch chi i ddweud y gwir?

Oedd gennych chi gywilydd o’ch teulu?

Oeddech chi’n poeni y byddech chi’n peri gofid i rywun?

Oeddech chi’n ceisio osgoi’r canlyniadau?

Oedd gennych chi ofn bod yn chi eich hunan?

Wrth i chi wrando ar eiriau cân Mitchie (‘This is Me’, gweler uchod), cymerwch funud neu ddau i fyfyrio ar y pethau rydych chi wedi dweud celwydd amdanyn nhw.  Allwch chi feddwl am un sefyllfa lle’r ydych chi am ddweud y gwir o hyn allan?

Cofiwch, daw’r gwir i’r golwg.

 


Gwasanaethau Uwchradd >>