Y Wefan Gwasanaethau

Gwasanaethau Cyfredol - Uwchradd

Pasg: Blasu Fy Iesu

gan Stuart Kerner

Addas ar gyfer yr ysgol gyfan

Nod

Ystyried arwyddocâd atgyfodiad Crist fel digwyddiad hanesyddol llythrennol.

Paratoad a deunyddiau

http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6397373.stm

http://www.thisislondon.co.uk/news/article-23386857-details/I've+found+the+coffin+of+Jesus,+says+film+director/article.do

Gwasanaeth

  1. Gofynnwch i aelodau’ch cynulleidfa godi eu dwylo os ydyn nhw wedi gweld y ffilm a rhyddhawyd yn 1997, y Titanic gyda’r actorion Leonardo di Caprio a Kate Winslett yn chwarae rhan y prif gymeriadau. Nodwch fod y ffilm hon yn un o’r ffilmiau  mwyaf llwyddiannus erioed. Fe enillodd un ar ddeg o wobrau Oscar, ac roedd yr effeithiau arbennig oedd yn gysylltiedig â hi yn rhai nodedig iawn.
  2. James Cameron oedd awdur y ffilm a’r cyfarwyddwr, ac mae’r cyfarwyddwr hwn, sy’n dod o Ganada, wedi bod yn y newyddion beth amser yn ôl am ei fod wedi honni ei fod wedi dod o hyd i’r arch oedd yn cynnwys gweddillion corff Iesu yn ogystal â dau gorff arall, sef Mair Magdalen a’u mab Jwda.
  3. Roedd yn nodi fod tystiolaeth DNA ganddo, er nad yw’n glir o ble roedd wedi cael y dystiolaeth honno. Fe luniodd raglen ddogfen awr a hanner i gyflwyno’r ‘darganfyddiad’ rhyfeddol.
  4. Mae Cameron wedi defnyddio’r sgiliau gwych a chynhwysfawr sydd ganddo ym myd ffilmiau er mwyn ymosod ar Gristnogaeth a ffydd miliynau o bobl ledled y byd. Pe bai Iesu heb gael ei godi o farw’n fyw, ac wedi aros yn y bedd - a’i weddillion wedi aros yn yr arch - yna fe fyddai hynny’n tynnu i ffwrdd gred sylfaenol Cristnogaeth.
  5. Wrth gwrs, mae nifer fawr o bobl wedi dirmygu honiadau Cameron. Wedi’r cyfan, ef yw’r diweddaraf o bosib, o restr hir o amheuwyr sy’n benderfynol o brofi na wnaeth Iesu atgyfodi, a phrofi nad oedd yn fab Duw ac nad yw’n byw heddiw.
  6. Fel rydym yn nesu at y Pasg, mae’n bur debyg y bydd papurau newydd  a rhaglenni dogfen eto ar y teledu, yn cwestiynu’r digwyddiadau yn hanes croeshoeliad ac atgyfodiad Iesu. Mae hyn yn digwydd flwyddyn ar ôl blwyddyn.
  7. Bydd y gwirionedd y tu ôl i’r storïau yn yr Efengylau yn cael eu tynnu’n rhacs ac amheuon yn cael eu codi ynghylch hanes rhyfeddol yr hunanaberth, y digwyddiadau gwyrthiol ac ynghylch y ffydd a’r gred Gristnogol.
  8. Bydd tystiolaeth y disgyblion, yr union bobl a welodd y Crist atgyfodedig - y bobl rheini a welodd Iesu ac a wnaeth ei gyffwrdd ac a fu’n bwyta gydag ef - yn cael ei thaflu i’r naill ochr a’i hystyried yn ddim mwy na thystiolaeth ail-law  a phropaganda.
  9. Bydd y rhai hynny sy’n codi’r amheuon yn gwrthod y bobl hynny fu’n pregethu’r efengyl i  ddiwylliant gelyniaethus. Pobl oedd y rheini a aeth cyn belled â marw mewn ffyrdd erchyll yn hytrach na chefnu ar y gobaith oedd ganddyn nhw yn y Crist a wnaeth atgyfodi’n gorfforol.
  10. Cael eu curo a’u croeshoelio a wnaeth Andreas, Bartholomeus, Philip a Simon; Cael ei lladd â gwaywffyn fu hanes Mathew a Thomas; torrwyd pen Iago; llabyddiwyd Iago Leiaf  a Thaddeus; a’r hyn a ddigwyddodd i Pedr oedd cael ei groeshoelio â’i ben i lawr.
  11. Meddyliwch am y peth, efallai y byddai rhywun yn fodlon marw oherwydd celwydd y gallen nhw fod yn meddwl ar gam ei fod yn wir - ond fyddai neb o gwbl byth yn dioddef marwolaeth enbydus oherwydd celwydd y bydden nhw’n gwybod ei fod yn gelwydd.
  12. Yn wir felly, os mai stori ddychmygol oedd hanes atgyfodiad Iesu, stori yr oedd y disgyblion eu hunain wedi’i chreu, oni fyddai un ohonyn nhw wedi cyfaddef mai stori ddychmygol oedd hi er mwyn arbed bywydau’r lleill? Ond wnaeth neb hynny. Roedden nhw’n fodlon dioddef yr erledigaeth a’r artaith ddychrynllyd, a marwolaeth hyd yn oed,  oherwydd bod yr hanes yn wir.
  13. Yr hyn nad yw James Cameron, a rhai tebyg iddo sy’n ceisio dymchwel y ffydd Gristnogol, yn ei sylweddoli yw bod hanes yr atgyfodiad, i Gristnogion, yn rhan o berthynas fyw gyda Iesu - nid rhywbeth sy’n ymwneud â DNA nag esgyrn sychion  llychlyd. Mae’n ymwneud â newid eich bywyd a’r ffordd rydych chi’n byw eich bywyd.
  14. Mae’r stori ganlynol yn darlunio peth mor ddi-fudd yw i rai ddarostwng stori’r Pasg i lefel chwedl:

    Bob blwyddyn, fe fyddai Adran Astudiaethau Crefydd prifysgol yn America yn gwahodd un o feddylwyr mawr y byd yno i ddarlithio iddyn nhw.

    Un flwyddyn, fe siaradodd un athro pwysig, uchel ei barch, am ddwy awr a hanner, pryd y ceisiodd brofi nad oedd gwir yn hanes atgyfodiad Iesu.

    Fe fu’n dyfynnu gwaith y naill awdur ar ôl y llall, o’r naill lyfr ar ôl y llall. Ac fe ddaeth i’r canlyniad nad oes sail i’r traddodiad Cristnogol, ac mai nonsens emosiynol oedd Cristnogaeth meddai ef., am ei bod yn ffydd sydd wedi’i gwreiddio yn y syniad o berthynas gyda Iesu atgyfodedig - rhywun o’r enw Iesu nad oedd erioed, meddai ef, wedi codi o farw’n fyw mewn unrhyw ystyr ffeithiol na hanesyddol. Ac yna, ar ddiwedd y ddarlith, fe ofynnodd a oedd gan unrhyw un gwestiwn i’w ofyn iddo.

    Ar ôl rhyw hanner munud, safodd pregethwr oedrannus ar ei draed yng nghefn y neuadd ddarlithio.

    ‘Athro,’ meddai wrth y darlithydd, ‘mae gen i un cwestiwn.’ Trodd pawb i edrych arno. Aeth i’w boced a thynnu afal allan, a dechrau ei fwyta.

    ‘Athro  . . . brathu, cnoi . . . mae fy nghwestiwn i’n un digon syml,  . . . brathu, cnoi . . . Nawr, wnes i erioed ddarllen y llyfrau roeddech chi’n dyfynnu ohonyn nhw . . . brathu, cnoi . . . a dydw i ddim y gallu darllen y Beibl ychwaith yn yr ieithoedd gwreiddiol, Groeg a Hebraeg . . . brathu, cnoi . . . a dydw i ddim yn awdurdod ar yr athronwyr mawr . . . brathu, cnoi. . .’

    erbyn hyn roedd wedi bwyta’r afal cyfan, ac fe ddywedodd, ‘Yr hyn hoffwn i ei wybod yw: Yr afal y gwnes i ei fwyta nawr . . . ai afal sur oedd o, neu afal melys?’

    Oedodd yr Athro enwog am foment cyn ateb mewn modd clir a  dysgedig: ‘Yn wir, mae arnaf ofn na allaf ateb eich cwestiwn gan na wnes i flasu eich afal.’

    Gwenodd y pregethwr penwyn a rhoi canol yr afal yn ôl yn ei boced. Edrychodd i fyny at yr Athro, ac yna fe ddywedodd mewn llais cadarn: ‘Yn union, a dydych hi ddim ychwaith wedi blasu fy Iesu.’

    Allai’r rhai oedd yn gwrando ddim ymatal, a dechreuodd pawb gymeradwyo a churo dwylo. Diolchodd yr Athro i’w gynulleidfa yn swta, a cherddodd oddi ar y llwyfan yn ddiymdroi.

    Roedd ffydd syml y pregethwr cyffredin wedi trechu tystiolaeth galed oeraidd yr Athro ysgolheigaidd.
  15. Wrth ffarwelio am y tro olaf â’i gyfeillion, mae Iesu’n dweud wrthyn nhw am gredu’r hyn mae’n ei ddweud, neu o leiaf gredu yn y gwyrthiau eu hunain. ‘Credwch fi pan ddywedaf fy mod i yn y Tad, a’r Tad ynof fi; neu ynteu credwch ar sail y gweithredoedd eu hunain.’ (Ioan 14.11). Mae credu yng ngwyrth yr atgyfodiad yn ganolog i fywyd Cristnogion.
  16. Does dim amheuaeth nad yw James Cameron yn storïwr gwych ac yn llwyddiannus iawn ym myd y ffilmiau, ond pan fyddwn ni’n gadael byd y sinema, rydyn ni’n dod yn ôl i fyd real y Crist atgyfodedig!
  17. Ar sail yr holl dystiolaeth am atgyfodiad Iesu, ac o ystyried y ffaith bod Iesu’n cynnig maddeuant am bechodau ac yn cynnig perthynas dragwyddol â Duw, pwy fyddai mor rhyfygus â’i wrthod? Mae Crist yn fyw! Mae’n fyw heddiw, ac yn ystod cyfnod y Pasg fe ddylai pob un ohonom fod yn falch o hynny a llawenhau.

Amser i feddwl

Myfyrdod:

Efallai yr hoffech chi ddarllen y gerdd hon i’r gynulleidfa feddwl amdani.

Doedd un dyn ddim

Roedd tri dyn ar brawf am droseddu yn erbyn dynoliaeth.

Roedd dau ddyn wedi cyflawni trosedd.

Doedd un dyn ddim.

Roedd tri dyn wedi cael eu profi gan lywodraeth.

Roedd dau ddyn wedi cael prawf teg.

Doedd un dyn ddim.

Roedd tri dyn wedi cael eu chwipio a’u curo.

Roedd dau ddyn yn gwybod y byddai hynny’n digwydd.

Doedd un dyn ddim.

Roedd tri dyn wedi cael croesau i’w cario.

Roedd dau ddyn yn deilwng o hynny.

Doedd un dyn ddim.

Roedd tri dyn wedi cael eu dirmygu a’u gwawdio ar eu ffordd.

Roedd dau ddyn wedi poeri a rhegi’n ôl ar y bobl.

Doedd un dyn ddim.

Roedd tri dyn wedi cael eu hoelio ar y croesau.

Roedd dau ddyn wedi yn haeddu hynny.

Doedd un dyn ddim.

Roedd tri dyn yn gofidio am fod pobl wedi cefnu arnyn nhw.

Roedd dau ddyn â rheswm dros gael eu hanwybyddu.

Doedd un dyn ddim.

Roedd tri dyn wedi siarad tra roedden nhw ar eu croesau.

Roedd dau ddyn wedi bod yn dadlau.

Doedd un dyn ddim.

Roedd tri dyn yn gwybod eu bod yn mynd i farw.

Roedd dau ddyn wedi ceisio gwrthsefyll y diwedd.

Doedd un dyn ddim.

Un.

Dau.

Tri - bu farw tri dyn ar dair croes.

Dri diwrnod yn ddiweddarach,

Roedd dau ddyn yn dal yn y bedd.

Doedd un dyn ddim.                                   (Awdur anhysbys)

Efallai yr hoffech chi hefyd ddefnyddio cerdd John Updike ‘Seven stanzas at Easter’ o’r gyfrol Telephone Poles and Other Poems, sydd i’w gweld ar y wefan: http://www.edow.org/spirituality/updike.html

Yn y llyfr Mere Christianity, mae C. S. Lewis wedi beirniadu’r syniad mai dim ond athro moesol mawr oedd Iesu, a bod ei honiadau am ei dduwdod yn ffug:

Fe nododd C. S. Lewis rywbeth tebyg i hyn:

‘Rwy’n barod i dderbyn Iesu fel athro moesol mawr, ond nid wyf yn derbyn ei honiad ei fod yn Dduw. Dyna yw’r un peth na ddylem ei ddweud. Fyddai dyn, oedd yn ddim ond dyn cyffredin, ac yn dweud y math o bethau yr oedd Iesu’n eu dweud, ddim yn athro moesol gwych. Fe fyddai naill ai’n rhywun lloerig - ar yr un lefel â’r dyn sy’n galw’i hun yn wy wedi’i botsio - neu, fel arall fe fyddai’n Ddiafol o Uffern. Rhaid i chi wneud eich dewis eich hun. Naill ai yr oedd, ac y mae, hwn yn Fab Duw, neu mae’n wallgofddyn neu’n rhywbeth gwaeth. Fe allech chi ei anwybyddu am ei fod yn ffwl,  fe allech chi boeri arno a’i ladd am ei fod yn ddieflig, neu fe allwch chi benlinio wrth ei draed a’i alw’n Arglwydd ac yn Dduw. Ond peidiwch â gadael i ni fod ag agwedd nawddoglyd wirion ynghylch ei fod yn athro mawr ar y ddynoliaeth. Nid yw wedi gadael hynny’n agored i ni. Nid dyna oedd ei fwriad.’

(‘I’m ready to accept Jesus as a great moral teacher, but I don’t accept his claim to be God. That is the one thing we must not say. A man who was merely a man and said the sort of things Jesus said would not be a great moral teacher. He would either be a lunatic – on the level with the man who says he is a poached egg – or else he would be the Devil of Hell. You must make your choice. Either this man was, and is, the Son of God, or else a madman or something worse. You can shut him up for a fool, you can spit at him and kill him as a demon or you can fall at his feet and call him Lord and God, but let us not come with any patronising nonsense about his being a great human teacher. He has not left that open to us. He did not intend to.’)

Gweddi:

Arglwydd Iesu,

Diolch i ti am farw ar y groes am ein pechodau.

Gad i ni agor drysau ein bywydau ac ymddiried ynot ti fel Gwaredwr.

Diolch i ti am faddau ein pechodau a’n harwain ni i fywyd tragwyddol..

Gwna ni y math o bobl yr hoffet ti i ni fod.

Amen.

Emyn  

 

 

Gwasanaethau Uwchradd >>